تلکس خوزنا : راه درمان يبوست را بشناسيد
یکشنبه، 12 آذر 1402 - 00:29     کد خبر: 189314

خوزنا:

مدير آموزش همگاني دانشگاه علوم پزشكي شهيدبهشتي گفت: انواع نان و غلات سبوس دار و نوشيدن حداقل 6 ليوان آب در روز از راههاي درمان يبوست است.

راه درمان يبوست را بشناسيد

 خبرگزاري فارس:‌يبوست يا خشكي مزاج به دفع سخت و خشك مدفوع گفته مي‌شود كه  بر اساس علل مختلفي رخ مي‌دهد. شايع ‌ترين علل يبوست شامل كمبود فيبر در رژيم غذايي روزانه، كمبود مايعات و عدم ورزش است. براي تشخيص و درمان يبوست مزمن بايد به پزشك مراجعه كرد؛ اما براي رفع خشكي مزاج مصرف غذاهاي پرفيبر و نوشيدن آب فراوان توصيه مي‌شود. عدم درمان اين عارضه باعث مي‌شود تا بيمار با مشكلات شديد در سيستم روده‌اي و هموروئيد روبرو شود. 

علائم يبوست

علائم خشكي مزاج عبارتند از نياز به باز كردن روده‌ها كمتر از حد معمول،مدفوع سفت و خشك با دردناك بودن دفع آن، سختي در دفع، وجود احساس عدم تخليه كامل روده،خارش و سوزش مقعد است.

رژيم غذايي كم فيبر: از آن جايي كه فيبر غيرقابل هضم است، حجم مدفوع را افزايش مي‌دهد و باعث مي‌شود كه به راحتي در امتداد دستگاه گوارش فشار داده شود. دو نوع گسترده از الياف وجود دارند كه شامل محلول و نامحلول هستند. فيبر محلول به نرم شدن مدفوع كمك مي‌كند. منابع خوب فيبر محلول شامل حبوبات، ميوه‌ها و سبزيجات هستند. فيبر نامحلول به مدفوع حجم مي‌دهد و به حركت سريع‌تر مدفوع در روده كمك مي‌كند. منابع خوب فيبر نامحلول در سبوس گندم، نان‌هاي سبوس دار و غلات هستند.

آب ناكافي: فيبر موجود در مدفوع فقط با آب پر مي‌شود. در صورت مصرف ناكافي آب، يبوست ممكن است در اثر يك رژيم غذايي با فيبر كم ايجاد شود.

فقدان ورزش منظم: زندگي كم تحرك يا محدوديت در حركت به دليل ناتواني از علل شايع يبوست است.

به تعويق انداختن رفتن به دستشويي: ناديده گرفتن ميل به رفتن به دستشويي به اين معناست كه آب بيشتري از مدفوع خارج مي‌شود و دفع آنها را دشوار مي‌كند. ناديده گرفتن منظم اين ميل ممكن است بدن را نسبت به سيگنال‌هاي معمولي براي رفتن به توالت حساس كند.

مصرف برخي از داروها: مانند مواد مخدر به ويژه كدئين، داروهاي ضد افسردگي، مكمل‌هاي آهن، مسدود كننده‌هاي كانال كلسيم (ضدفشار خون، به ويژه وراپاميل) و آنتي اسيدهاي غير منيزيم به كاهش حركات روده منجر مي‌شوند.

بارداري: عملكرد هورمون‌ها، كاهش فعاليت و فشار رحم در حال رشد بر روي روده‌ها به اين معنا هستند كه يبوست در دوران بارداري شايع است.

مريم اميني،مدير واحد ترجمان دانش و آموزش همگاني دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي با اشاره به اينكه به طور كلي يبوست مشكل دفع مدفوع است، اظهار كرد: اگر عمل دفع كمتر از سه بار در هفته رخ دهد يا با دشواري همراه باشد، مبتلا به يبوست هستيد.

وي با اشاره به اينكه مدفوع سفت و خشك نتيجه جذب آب بيش از حد روده بزرگ است افزود: به طور معمول، همانطور كه غذا در طول روده بزرگ حركت مي‌كند، آب آن جذب مي‌شود و مواد اضافي يا همان مدفوع توليد مي‌شود، سپس انقباضات عضلاني مدفوع را به سمت راست روده مي‌راند و تا زماني كه مدفوع به راست روده (ركتوم) برسد، بيشتر آب آن جذب شده و مدفوع را جامد مي‌كند.

مدير واحد ترجمان دانش و آموزش همگاني دانشگاه ادامه داد: هرگاه انقباضات عضلاني روده بزرگ آهسته يا كند باشد، مدفوع آرام‌تر در روده بزرگ حركت مي‌كند و در نتيجه آب بيشتري جذب مي‌شود.

وي با بيان اينكه يبوست مشكل نسبتا شايعي است، توضيح داد: مطالعات انجام شده گواه اين موضوع است كه يبوست تا ۲۷ درصد در آمريكاي شمالي،‌ ۱۷ درصد در اروپا و ۱۵ درصد در اقيانوسيه شايع است، در مطالعه‌اي كه در ايران انجام شد نيز اين آمار تا ۳۷ درصد گزارش شده است.

به گفته اميني كمبود فيبر در مواد غذايي، كم آبي بدن(در اثر نوشيدن ناكافي مايعات) و فقر حركتي مي‌تواند باعث ايجاد يبوست شود.

مدير واحد ترجمان دانش و آموزش همگاني دانشگاه در ادامه به موارد ديگري كه مي‌تواند منجر به يبوست شود اشاره كرد و افزود: مواردي چون ناديده گرفتن ميل به اجابت مزاج،‌ مصرف نادرست ملين‌ها،‌ تغيير در عادات يا شيوه زندگي (مانند سفر)، بارداري و سالمندي و همچنين ابتلا به ساير بيماري‌ها يا مصرف برخي داروها نيز ممكن است فرد را مبتلا به يبوست كند.

وي با اشاره به اينكه يبوست معمولا با تغيير در رژيم غذايي و افزايش فعاليت بدني يا با داروهاي بدون نسخه درمان مي‌شود، خاطرنشان كرد: با اين حال‌ در برخي موارد ممكن است معاينه پزشك نيز ضروري باشد.

اميني با بيان اينكه يبوست طولاني مدت كه يبوست مزمن نيز ناميده مي‌شود، نياز به مداخلات درماني دارد اضافه كرد: توصيه اكيد اين است در صورت بروز اين مشكل به پزشك مراجعه كنيد.

نشانه‌هاي يبوست را بشناسيد

مدير واحد ترجمان دانش و آموزش همگاني دانشگاه علوم پزشكي دانشگاه علوم پزشكي شهيدبهشتي با بيان اينكه علاوه بر دفع كمتر از سه بار در هفته مدفوع سفت، خشك يا توده‌اي، زور زدن يا درد هنگام دفع مدفوع، احساس دفع نشدن تمام مدفوع،‌ احساس مسدود شدن ركتوم، احساس نفخ يا ناراحتي و سستي،‌ نياز به استفاده از انگشت براي دفع مدفوع نيز از نشانه‌هاي يبوست است، هشدار داد: اگر دو علامت يا بيشتر از موارد ذكر شده به مدت سه ماه ادامه داشته باشد، مبتلا به يبوست مزمن شده‌ايد.

چه زماني بايد به پزشك مراجعه كرد؟

اميني اضافه كرد: چنانچه نشانه‌هاي ابتلا به يبوست بيش از سه هفته طول بكشد، خونريزي از راست روده يا مشاهده خون روي دستمال توالت،‌ خون در مدفوع يا مدفوع سياه رنگ،‌ ساير تغييرات غيرعادي در شكل يا رنگ مدفوع، شكم دردي كه قطع نمي‌شود وكاهش وزن ناخواسته از مواردي است كه بايد فورا تحت نظر پزشك درمان شود.

به گفته وي غالبا يبوست را مي‌توان از طريق تغيير رژيم غذايي و سبك زندگي درمان كرد، از مهم‌ترين اقدامات پيشگيري و درمان يبوست اصلاح رژيم غذايي افزودن ۲۰ تا ۳۵ گرم فيبر غذايي در روز، افزودن غذاهايي مانند غلات كامل(سبوس دار) ميوه‌ها و سبزي‌هاي پخته و خام در افزودن فيبر به رژيم غذايي است.

وي در ادامه منابع متوسط فيبردار در مواد غذايي را نام برد و گفت: انواع نان و غلات نان هاي سبوس دار‌، ذرت بو داده، سبزي‌هايي مثل  چغندر، كلم، كلم بروكلي، كلم،بروكسل، هويج، ذرت، لوبيا سبز، نخود سبز، كدو حلوايي، اسفناج، سيب زميني با پوست، آووكادو، ميوه‌ها مثل سيب با پوست، خرما، انبه، شليل،پرتقال، گلابي، كيوي، توت فرنگي، تمشك، شاه توت، كشمش، آلو و انجير خشك منابع مناسبي از فيبرها هستند.

اميني در ادامه با اشاره به اين كه مي‌توانيد مغزدانه‌ها و كره بادام زميني را جايگزين‌هاي گوشت كنيد ادامه داد: تمامي محصولات غذايي كه با آرد تصفيه شده غلات تهيه شده‌اند مثل نان سفيد و نان هاي فانتزي كه فيبر ناچيزي دارند از جمله مواد غذايي منع شده در مبتلايان به يبوست است.

وي به افرادي كه دچار يبوست‌اند توصيه كرد: نوشيدن حداقل شش ليوان آب در روز مي‌تواند از يبوست پيشگيري كند؛ ضمن اينكه ماساژ آرام ناحيه معده عملكرد روده را بهبود بخشيده و همچنين ورزش مثل مانند پياده‌روي و شنا در پيشگيري از يبوست بسيار موثر است.


برگشت به تلکس خبرها