صفحه اول     درباره ما     تماس     پیوندها  
دوشنبه، 5 مهر 1400 - 11:27   
  تازه ترین اخبار:  
 صفحه اول روزنامه های کشور
 
 یادداشت
  اجازه سوءاستفاده به دشمن نمی‌دهیم
  دلدادگی‌ها و انعکاسش در ترانه‌های عامیانه
  مردم گرفتار کرونای کووید ۱۹ و کرونای بی‌تدبیری شما متولیان شده‌اند ! برای خدا نجاتشان دهید!
  پنچر شدن عمدی اتوبوس بورس در ایستگاه مردم
  بوسه‌ای بر چهره‌ی خاتون!
  شخصیت علمی ،پژوهش و مورخ مرحوم کاظم پورکاظم در تاریخ ماندگار خواهد شد
  جای خالی اهالی رسانه در بین معادلات مدیریتی کشور
  تأملی در پرسه زنی جوانان جویای کار
  چالش هایی مجازی برای حذف غیرت مردان و حیای زنان ایرانی
  کاش روحیه جهادی به کمک اقتصاد بیاید
 
 گزارش
  آیین نکوداشت استاد زال پور در دزفول برگزار گردید
  قطع آب کرخه در ۱۰ هزار هکتار زمین‌ کشاورزی دشت‌آزادگان
  پیاز به نرخ دلار و خرمایی که به دهان خارجی‌ها شیرین است
  آهوی ریم در دام بی تدبیری!
  فاضلاب شهری؛ بزرگترین تهدید سلامتی انسان
  از زالودرمانی تا فواید بسیار آن
  سد گتوند بلای جان کشاورزی در خوزستان
  نشست هیئت علمی موسسه ی زبان خوزی گویش(دزفولی/شوشتری) برگزار گردید
  سرریز فاضلاب ها تهدید بزرگ سلامتی عمومی مردم
  "آب نمک" روی زخم‌های 38 ساله آبادان و خرمشهر
 
 معرفی کتاب
تجدید الدوارس و تحدید المدارس
- اندازه متن: + -  کد خبر: 110094صفحه نخست » یادداشتپنجشنبه، 24 تیر 1400 - 23:10
به مناسبت اول ذی الحجه روز پیوند ازدواج حضرت امام علی (ع) و فاطمه ی زهرا (س) و روز ازدواج؛
دلدادگی‌ها و انعکاسش در ترانه‌های عامیانه
  

مریم مفتوح_این مطلب که از کتاب دزبانان انتخاب شده است،گوشه چشمی دارد به سجایا و کنش‌های رفتاری مردم دزفول در مقطعی از تاریخ از منظر نگاه به  رفتارهای اجتماعی.که به مناسبت  اول ذی الحجه روز پیوند ازدواج حضرت امام علی (ع) و فاطمه ی زهرا (س) و روز ازدواج

 

دلدادگی و عشق همواره در بین همه‌ی جوامع جایگاه ویژه ای داشته است. و همیشه و در همه حال برقرار بوده، اگرچه در برخی جوامع همچون تابو به آن نگریسته اند اما هرگز نتوانسته اند از بینش ببرند و یا جلوی بروزش را بگیرند. عشق، محبت و تمایل به جنس مخالف از نیاز‌های ذاتی آدمی است که در دوران جوانی به اوج خود می‌رسد. در حقیقت اگر این تمایل بشری نمی بود هیچ پیوندی شکل نمی گرفت و نسلی ادامه پیدا نمی کرد. اگر چه معمولا بزرگتر‌ها عشق و دلدادگی را برای پسران خود نمی پسندیدند و تمایل شان به وصلت بر اساس رسوم و مطابق با سلیقه‌ی خودشان بوده، اما هیچ گاه هم نتوانسته اند کاملا مقابل آن قدعلم کنند.

ناگفته نماندکه از سوی بزرگ تر‌ها و اکثریت مردم این دلدادگی‌ها عیب و زشت بود، و همواره با دیدی سرزنش آمیز به این پدیده نگاه کرده و تا آنجا که درتوان داشته اند در این زمینه مخفی کاری می‌نمودند.

 ازسویی دیگر به واسطه حجب وحیا، کم رویی وخجالتی بودن، ضعف در روابط اجتماعی مناسب ،و از همه بالاتر رعایت شرعیات و پای بندی به سنت ‌ها و رعایت احترام به بزرگ ترها باعث می‌شد اگر عشق و دلدادگی هم بین دو جوان فامیل و یا همسایه پیش می‌آمد به ندرت می‌توانستند آن را بروز دهند و یا به صراحت به زبان بیاورند و مجبور بودند احساس و آرزوی خود را پنهان کنند و دائم به دنبال بهانه ای باشند تا معشوق خود را در گوشه و کناری ملاقات کرده و یا نامه ای توسط دوستی با صد خواهش ورشوه به دستش برسانند و دلتنگی خود را با بیان اشعار و جملاتی به معشوق دلبندش گوشزد نمایند.

لذا در چنین مواقعی برای دو دلداده و عاشق چاره ای نمی ماند جز این که عشق شان مخفی بماند و عاشق و معشوق دلدادگی خود را پنهان کنند وگاه در فراق هم بسوزند و دم برنیاورند و یا به فکر فرار افتاده رسوایی را به جان بخرند. به گوشه ای از اشعار عامیانه ای که در این مورد در ادبیات فولکلوریک  دزفول به یادگار مانده است اشاره می‌کنیم.

               دِگَه طاقَت                  اَ کُجام     

               هَر شُو عَکسِت          بِه نُوهام 

              عَرسِ رِیزوُم               اَ تیِ یام

 معنی: دیگر طا قتم کجا بود « بی صبر وبی قرارم » هر شب عکس تو روبروی من است «و در فراغت» اشک از چشمانم سرازیر است.

 

               بِیُو روُوِیم باغِ قَلاق (1)             تو گُل چِنِی مُو پَرپَراق

            بِیُو روُوِیم باغ  کَوِی (2)              تو گُل چِنِی مُو اَشرَفی

 

به معنی: بیا تا با هم به باغ کلاغ برویم در آن باغ باصفا «در کنار هم و با هم قدم بزنیم آن گاه » توگل بچین ومن «برایت » برگ انگوربچینم .(تا مادرم با آن ها برای تو دلمه ی برگ انگور درست کند)

«اصلا» بیا «تا با هم »به باغ کاهو برویم «در آنجا درکنار هم قدم بزنیم» تو گل بچین ومن به پای تو سکه‌ی طلا می‌ریزم .

          بِیُو روُ وِیم  کَتا  دُووَه (3)              ‌تَرسُم کَسِی مارتَه گُووَه

 

به معنی: بیا «تا با هم» به کت‌های دووه برویم اگرچه ترس این را دارم که کسی ما را ببیند و به مادرت خبر دهد. چقدر عالی می‌شد اگر بدون ترس و واهمه (از دیده شدن) می‌آمدی تا دست در دست هم به ساحل رودخانه‌ی دز می‌رفتیم، درکنارهم قدم می‌زدیم و بی خیال همه چیز لحظاتی را درکنارت سرخوشانه سپری می‌کردم)

 

       تَقصِیر مَارِ تُونَه                                 هِی تُونَه رَنگیِنِه کُونَه / بِکُنَه   

        تُونَه رَنگیِنِ کُنَه                                دَردُومَه سنَگیِن کُونَه / بِکُنَه   

        زُلفِتَه چِین چِینِ کُنَه                        تِی یَاتَ مِیشِی کُونَه  /  بِکُنَه    

        مُو که مُوردُم سی تِی یَات                 هِی دِلُوَمه خِینِ کُونَه /  بکُنَه 

 

به معنی: (ای دختر من دلباخته‌ی تو هستم، مادرت مقصر است که تو را که زیبا هستی، بزک و آرایش کرده، زیباتر می‌کند. و با این کار درد من را (در فراق تویِ زیبا رو و با حیا) سنگین‌تر می‌کند.

(مادرت) گیسوانت را پیچ و تاب می‌دهد و بر چشمانت سرمه می‌کشد. چشمانی که من برای شان می‌ میرم.(مادرت نمی داند که با این کارهایش) مرا دل­خون‌تر می‌کند.

 

پاورقی:

[1] باغ قلاق : باغ کلاغ.  به دلیل لانه کردن کلاغ‌ها برشاخه‌های بلند و پرپشت درختانش، بدین نام شهرت یافته. در گذشته‌ها این پرنده به وفور در شهر دزفول افت‌می شد. وجود لانه‌های آن‌ها بر پشت بام‌های قدیمی، شکاف دیوار، خانه‌های مخروبه و...  و حتی نامگذاری محله "قلاق بازون"گواه بر وجود این پرنده و حتی حضور استادانی در تربیت کلاغ است. همچنین نامگذاری فامیل بعضی خانواده‌های دزفولی  به نام این پرنده باهوش (( کلاغ زاده/ قلاق زاده)) نیز دلیلی دیگربروجود این پرنده در شهر دزفول بوده است.(کتاب گذری گذرا در محلات دزفول، احمد افشاریان زاده)

هدف از پرورش و تربیت کلاغ ازبین بردن حیوانات موذی در مزارع و باغات بوده وافراد بسیاری در دزفول مهارت خاصی در تربیت کلاغ داشته و آن‌ها را اهلی‌می کرده اند. از 40نوع کلاغ در این راستا‌می توان نام برد. مانند تربیت  کلاغ نوک دراز  که به منظور شکار موش ، گِرزَه و.... ویا کلاغ نوک پهن که مخصوص شکار عقرب و رتیل و... بود. عدم وجود هر گونه امکانات رفاهی در زمان‌های گذشته و سپری کردن اوقات بسیاری از روز وشب در میان انواع درختان در هم تنیده و زمین‌های زراعی ، وجود پرنده ای چون کلاغ به مثابه ی  ابزاری  در کنار سایر ابزارها ساده  چون داس و قیجی و.... در دست کشاورز جهت مصونیت  خود و کشت وزرعش بود. همین امر  نیاز به وجود چنین شغلی را در دزفول توجیه‌می کرد به طوری که  قلاق بازان یعنی همان تربیت کنندگان کلاغ محله ای  مخصوص در دزفول را به خود اختصاص داده بودند.(به نقل از حاج احمد افشاریان زاده)

2 دره کوی :   در پایین شهر دزفول که مدخل ورودی به دشت دزفول و ابتدای زمین‌های کشاورزی است سبزی کاری رایج بوده، همینطور که امروز در حاشیه شهر ملاحظه‌می کنیم. در خیابان شهید محمد منتظری (ششم بهمن سابق) حد فاصل خیابان انقلاب با شیب تند و دره گونه ای که داشته، الی ابتدای خیابان حبیب بن مظاهر ( ورودی کوچه "اُه ریت تی یون") سبزی و کاهو کشت‌می شده که از "قمش سرکنده"‌می توانسته آب مورد نیاز خود را تامین کند. این نقطه ی دره مانند "دره کوی " نام داشته."سمت چپ کوچه ی خیابان دانش بازارچه کشاورز کلا دره ی کوی بوده که در جوار دره ی حجمه ونون قرارداشته است "( کتاب گذری گذرا بر محلات دزفول، احمد افشاریان زاده)

3 کَتا  دُووَه : نام قسمتی از ساحل غربی  رودخانه دز حد فاصل بین پل باستانی و پل جدید در شهر دزفول‌می باشد که غارها یی دست کند به نام کت ،ردیف به ردیف در کنار هم داشته ودر تابستان محل استراحت ، تفریح و آب تنی مردم بوده  و اکنون نیز بعضی از این غارهای دست کند موجودند.

 

 

 

کتاب دزبانان / مؤلفان : محمد حسن روانبخش انصاری ، مریم مفتوح /کنکاشی در اثار تاریخی، آداب ،و فرهنگ مردم دزفول ،انتشارات اسرار علم ،نوبت چاب : اول-1398

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
  مخاطب گرامی: از انتشار نظرات تکراری و یا حاوی کلمات توهین آمیز معذوریم
  کد امنیتی:
 
 پر بیننده ترین ها
  امیری برکنار شد، بیژن طاهری سرپرست جدید استقلال
  ثبت نام خانه اولی‌ها از دو هفته دیگر در طرح جهش مسکن
  کلم بخورید تا سرطان نگیرید
  ضرورت سرمایه‌گذاری شرکت‌های بزرگ در مناطق کمتر توسعه‌یافته
  سقف‌ جدید وام‌های خرید مسکن به فرابورس رفت
  یک شرایط ویژه بورسی برای سیمان
  توضیح وزیر ارتباطات درباره کندی اخیر اینترنت
  واردات سرم به ۶.۸ هزار تن رسید
  وزیر ارتباطات:فضای مجازی فرصت‌های بی‌نظیری برای بشر خلق کرده است
  تزریق واکسن کرونا برای ۷۵ درصد جامعه تا اواسط آذر
  نگرانی از وقوع زودتر از موعد پیک بعدی کرونا در خوزستان
  چکار کنیم به «قارچ سیاه» مبتلا نشویم؟
  نکاتی که پذیرفته شدگان رشته های خاص کنکور باید بدانند
  دستورالعمل خوداتکایی مدارس شبانه‌روزی ابلاغ شد
  چندماه اول پس از زایمان، زمان مناسبی برای کاهش وزن شدید نیست
 
 آخرین اخبار
  کاهش ۳۹ درصدی بارش‌ها در سال آبی گذشته/ تداوم خشکسالی در ۱۴۰۰
  چندماه اول پس از زایمان، زمان مناسبی برای کاهش وزن شدید نیست
  افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی با حساسیت هورمون استرس مرتبط است
  عین‌اللهی: ایران بزرگترین منبع نیروی انسانی منطقه در حوزه سلامت است
  پاداش بازنشستگان آموزش و پرورش واریز نشد
  واردات ۱۰ میلیون دوز واکسن جانسون اند جانسون
  مرز‌های مهران و شلمچه برای بازگشت زائران باز می‌شود
  زائران اربعین در بازگشت از خطوط هوایی استفاده کنند
  پیش‌بینی رئیس فایزر درباره پایان همه‌گیری کرونا
  این خوردنی مفید را هرگز خام مصرف نکنید
  وزیر کشور: زائران هنگام بازگشت باید تست بدهند
  سرکوب HIV با یک روش جدید
  برنامه‌ریزی برای بازگشت زائران اربعین
  استامینوفن چه خطراتی برای زنان باردار دارد؟
  ارائه هر نوع خدمات، مشروط به داشتن کد از سامانه املاک می‌شود
  پیش‌بینی مبارزه با ملخ صحرایی در سطح حدود ۸۰ هزار هکتار
  رشد ۲۶ درصدی اشتغال صنعتی در ۵ ماه نخست امسال
  ساخت یک میلیون واحد مسکونی با تصویب شورای عالی مسکن اجرایی می‌شود
  هدف توسعه فناوری اطلاعات در تامین اجتماعی تسهیل خدمت به مردم است
  علوم‌زیستی قادر به حفظ سلامت انسان در شیوع کرونا است
  مردم با اهدای خون کاهش ذخایر خونی را جبران کنند
  ثبت نام خانه اولی‌ها از دو هفته دیگر در طرح جهش مسکن
  بهره مندی ۶۳۰۰ کارفرما از مشوق های بیمه ای
  واردات سرم به ۶.۸ هزار تن رسید
  سقف‌ جدید وام‌های خرید مسکن به فرابورس رفت
  اگر دانش‌آموزی هنوز ثبت نام نکرده، در شاد احراز هویت نمی‌شود
  دستورالعمل خوداتکایی مدارس شبانه‌روزی ابلاغ شد
  رفع ابهامات تحویل "کارنامه" به والدین دانش‌آموزان
  چاق کننده های شیمیایی"، خطری جدی برای سلامت عمومی
  دلخوش: کمیسیون حقوقی و قضایی به موضوع استخراج رمز ارزها ورود می کند
  تایید اثرگذاری همه واکسن‌ها در برابر کرونا
  نیروهای مسلح ایران همیشه آمادگی برابر توطئه‌های دشمن را دارند
  ۱۷ کتابخانه در خوزستان به منابع نیاز دارند
  پارک صخره‌ای ایذه به‌نام شهید علی لندی نامگذاری می‌شود
  افزایش ۳۰ درصدی قیمت حبوبات در تابستان
  توضیح وزیر ارتباطات درباره کندی اخیر اینترنت
  رئیس سازمان خصوصی‌سازی منصوب شد
  حذف صندوق در فروشگاه‌ها میسر شد
  حضور ۴۸ شرکت دانش‌بنیان در تابلوی بورس و فرابورس
  ساخت دستگاه‌های مورد نیاز صنعت نفت کشور
  ترویج سبک زندگی اسلامی و حیات طیبه را باید سرلوحه برنامه های مدارس صدراقرار دهیم
  چین برای مقابله با رمزارزها جدی است؟
  شانس طلا برای صعود ضعیف است
  در چه شرایطی زمستان هم خاموش می‌شویم؟
  زمین گیرشدن یک تیم ضدامنیتی توسط سربازان گمنام امام زمان درمرزهای خوزستان
  لباس مدرسه چند؟
  یک شرایط ویژه بورسی برای سیمان
  نوسان شدید قیمت جوجه یکروزه در بازار
  طرح توسعه آذر برنده جایزه جهانی مدیریت تعالی پروژه شد
  استمرار آموزش مجازی،آفت آموزش عالی طی سال‌های آینده
  بحران جهانی ریزتراشه‌ها مانع تجاری شدن بیش از ۱۴۰ هزار خودروی داخلی
  اینترنت «شاد» امسال هم برای ایرانسلی‌ها رایگان است
  ایران برای سومین سال پیاپی، نایب رییس کمیته همکاری‌های فنی آیمو شد
  دومین جشنواره طب ایرانی نیمه‌حضوری برگزار می‌شود
  وضعیت تالاب‌های ایران نامناسب است
کد نمایش در سایت یا وبلاگ
  ادامه آخرین اخبار
 
 وب گردی
تصاویری خیره کننده از سطح مریخ
تصاویری خیره کننده از سطح مریخ
  6 توصیه جدی و کاربردی برای جان سالم به در بردن از پاییز 1399
6 توصیه جدی و کاربردی برای جان سالم به در بردن از پاییز 1399
  چطور و چند دقیقه نان را ضدعفونی کنیم؟
چطور و چند دقیقه نان را ضدعفونی کنیم؟
  چکار کنیم گوشی با شارژ کم خاموش نشود؟
چکار کنیم گوشی با شارژ کم خاموش نشود؟
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
خوزنا شروع فعالیت: 1388
khoozna@gmail.com
پشتیبانی توسط: خبرافزار