صفحه اول     درباره ما     تماس     پیوندها  
دوشنبه، 29 آبان 1396 - 09:35   
  تازه ترین اخبار:  
 پر بیننده ترین ها
  گاهی تماشای مستندهای حیات وحش قابل تحمل تر است
  پیش‌بینی غبار محلی و بارندگی برای خوزستان
  ساخت مسکن موقت زلزله زدگان آغاز شد
  «بن‌سلمان» از ترور جان به در برد
  طولانی‌ترین چاه نفت جهان حفاری شد
  40 منزل مسکونی نا امن در اهواز تخلیه و تخریب شد
  انفجار گاز شهری در سربندر 6 مصدوم برجای گذاشت
  شیعه در جهان مدیون امام‌ رضا (ع) است
  آخرین ساخته‌ی تهمینه میلانی در راه «تالین»
  مراکز مشاوره نیروی انتظامی خوزستان مشاوره رایگان می دهند
  توصیه‌های هواشناسی کشاورزی برای روزهای پایانی آبان
  قرار گرفتن ۷ ایرانی در بین تاثیرگذارترین دانشمندان در پیشرفت علوم
  نحوه ثبت نام در کنکور دکتری ۹۷ اعلام شد
  سبد حمایتی برای مادران باردار در شهرستان کارون توزیع شد
  مسکن مهر بیمه است
 
 تبلیغ
- اندازه متن: + -  کد خبر: 70768صفحه نخست » گزارشچهارشنبه، 22 شهریور 1396 - 07:09
هم معلم؛هم صنعتگر
  

خوزنا:

هم  معلم  هم  صنعتگر

هنرهای بومی معرف تاریخ  و فرهنگ یک سرزمین هستند و هنرمندان این حوزه با خلق آثار و صنایع دستی ، پاسدار هویت فرهنگی زادگاه خویش می باشند .

شناخت و معرفی هنرمندان حوزه صنایع دستی ، علاوه  بر پاسداشت  فرهنگ و هنر ، گام کوچکی است در راستای تقدیر از  هنرمندان بومی کشورمان . در آستانه سال تحصیلی ، معلمی هنرمند را  معرفی می کنیم  که علاوه  بر تعلیم  و تربیت ، در تولید  صنایع دستی نیز  مهارت هایی دارد .

 با این هنرمند دزفولی در محل کارش به گفتگو  نشستیم . کارگاهی در انتهای خیابان جهاد ، نرسیده  به  جاده ساحلی .

در  این کارگاه  وسایلی خوش تراش به چشم می خورد که آمیزه ای از  ذوق  و هنر هستند . بخشی از آنها  با خطوطی  زیبا  نیز  منقوش شده اند . علاوه  بر صنایع دستی ، کُنده های چوب ، اره های برقی  و ملزومات خراطی هم در این کارگاه به چشم می خورد . میزبان ما  آقای محمد لطفی بیان است که  با گشاده رویی از ما  استقبال می کند . وی علاوه  بر خراطی  و  تجربه ساخت آلات موسیقی ، مدرس درس هنر نیز می باشد  و سالهاست در مدارس دزفول به تدریس مشغول است.

هم  معلم؛هم  صنعتگر

 استاد لطفی بیان  آشنایی خود  را با  خراطی اینگونه شرح  می دهد :

قبل از این که به شکل کنونی به  حوزه خراطی  وارد شوم ، اولین تجارب خود را  با ساختن « ساز »  آغاز کردم .

از نوجوانی به کار روی چوب و  نواختن موسیقی علاقه مند بودم . تحصیلات دبیرستانی را  در رشته ریاضی به پایان بردم . پس از دیپلم ،  سال 1376 در رشته هنرهای تجسمی ، دانشگاه مطهری شیراز  پذیرفته شدم و بعد از  وقفه ای چند ساله ، تحصیلات کارشناسی را  سال  90 در اهواز ادامه دادم .

ورود به رشته هنر ، زمینه مناسبی را برای پرورش ذوق هنری من فراهم کرد . اتفاق جالبی که در شیراز برایم  پیش آمد ، آشنایی با یک  سازنده تار و سه تار بود . به طور اتفاقی در حافظیه شیراز با استاد رشیدی اصفهانی  آشنا شدم که ساخت تار و سه تار را آموزش می داد و  همان جا  از متقاضیان ثبت نام می کرد . من که به این هنر علاقه مند بودم و از قبل در نواختن تار دستی داشتم ، در دوره های آموزشی شرکت کردم  و ساخت تار را  زیر نظر استاد رشیدی اصفهانی فراگرفتم  و به فوت و فن این کار آشنا شدم . این دوره  آموزشی که  سه ترم طول کشید  ، نقش مهمی در تکمیل دانسته های قبلی من داشت .  بعد از آن  توانستم چندین تار  بسازم و بعدها در دزفول این مهارت را به  دوستداران این هنر آموزش دادم .

در تولید تار ، جزئیات زیادی هست که  باید مورد توجه قرار گیرد . حتی انتخاب نوع درخت هم در صدای ساز مؤثر است .

هم  معلم؛هم  صنعتگر

مشخصات چوب و نحوه ساختن ساز  

استاد لطفی بیان در باره کیفیت ساخت تار می گوید : تار سازی ایرانی است که در موسیقی سنتی ما جایگاهی ویژه دارد .  معمولا سازنده تار باید  تا حدودی  با نواختن هم  آشنایی داشته باشد که بتواند کوک  ساز را تنظیم نماید و صدای آن را ارزیابی کند .

 یک  عامل مهم در  خوش صدایی ساز ، انتخاب نوع چوب است . برای ساخت تار  ، چوب درخت توت مناسب تر از سایر درختان است . هر چند از درختان دیگری هم می توان استفاده کرد  اما چوب درخت توت به دلیل بافت اسفنجی  و صدای زیبایی که تولید می کند ، بهترین چوب  برای ساختن تار می باشد . یک بار که در ساختن تار از چوب درخت گردو استفاده کردم ، تفاوت صدای تولید شده را با  ساز  ساخته شده از درخت توت به وضوح احساس کردم .

برای ساخت تار ، تنه درختی انتخاب  می شود  که زیاد آب نخورده باشد . در این نوع چوب رگه ها به  هم نزدیک و محکم هستند . چوب مناسبِ  ساز ، چوبی است که ساقه های آن بدون چشم ( زواید ) باشند . همچنین بیماری  و آفت  نداشته باشد . انتخاب نوع چوب ، خواباندن آن  و چگونگی ساخت  ، همه عواملی هستند که در کیفیت صدایی که تولید می شود ، تاثیرگذارند .

برای آماده سازی چوب ابتدا آن را برش می دهیم و از وسط نصف می کنیم . تنه نصف شده  مدت یک سال باید در سایه خشک شود گاه زمان خشک شدن بیش از یک  سال طول می کشد .  اگر در جای تاریک مثل زیرزمین ( شوادون ) باشد ، سه سال باید بماند تا به طور تدریجی رطوبت آن خارج شود . پس از خشک شدن ، با کمک الگوهایی آن چوب را برش می دهیم . برش نیز با دقت و ظرافت خاصی انجام می شود .

بخش های مختلف تار عبارتند از  : دسته ، سرپنجه ، شیطانک ، کاسه ، نقاره و خرک . کاسه و نقاره از نظر اندازه ، نسبتی طلایی با هم دارند . کاسه دو قسمت است که پس از صیقل خوردن  به هم متصل می شوند . دسته از پوست درخت گردو  و سرپنجه از چوب درخت راش  یا گردو تهیه می شود . سرپنجه سوراخ هایی دارد  که گوشی از آن عبور می کند . گوشی  برای شل و سفت کردن سیم ها به کار  می رود . برای دسته ی ساز  از استخوان قلم پای شتر استفاده می شود که بلند ، سفید و صاف  است .  معمولا پس از ساخت ، روی آن را تزیین می کنند . برای پوشش روی کاسه و نقاره از پوست بره نوزاد استفاده می شود .گفتنی است این ملزومات  غالبا از طبیعت به دست  می آید  ولی آماده سازی آنها کارِ  سازنده  نیست . معمولا سازندگان  این ملزومات را به صورت آماده  از مراکز خاصی تهیه می کنند .

هم  معلم؛هم  صنعتگر

کناره گیری از  ساختن  تار

  از آغاز کار با درخت توت متوجه شدم که به این درخت  حساسیت دارم  اما به دلیل علاقه ای که  به ساختن ساز  داشتم ، مدتها  به ساخت تار ادامه  دادم . پس از چند سال  به دلیل افزایش حساسیت و عوارض ناشی از کار با  چوب درخت توت  ، ادامه این کار برایم مقدور نبود . علاوه بر حساسیت ، کم رونقی بازار  فروش ساز  هم عامل دیگری بود که  موجب کناره گیری من از این حرفه شد . آلات موسیقی ، کالاهایی هستند که مشتریان خاصی دارند  و بازار فروش آن  همیشه دایر نیست . به هر حال از سال 92 کار با چوب را  در خراطی دنبال کردم . در این رشته  از چوب درخت گردو ، جِغ و یا کُنار  استفاده می کنیم . درختان کُنار  و جِغ در اطراف  دزفول موجود  هستند و  اغلب  از چوب آنها در خراطی استفاده می شود در خراطی  وسایل متنوعی چون ابزار کشاورزی ، وسایل پخت نان ، چوب رختی ، وسایل تزئینی  و ظروف ساخته می شوند.

هم  معلم؛هم  صنعتگر

چه جذابیت هایی در هنر خراطی  می بینید ؟

 هنر پدیده ای است که انسان را به آرامش می رساند . ساخت یک مجسمه ، خلق تابلوی نقاشی یا خوشنویسی ، بافت یک  فرش  و طراحی یک بنا ، جلوه های گوناگون هنر هستند که خلق آنها به آفریننده لذت و آرامش  می بخشد و بینندگان آن آثار  نیز در این لذت هنری سهیم می شوند .کار روی چوب با خلاقیت همراه است . برش دادن ، صاف کردن  و ساختن اشکال متنوع  از تنه درخت ، کاری  لذتبخش است  در خراطی ، عواملی چون طراحی ، محاسبه ، برش دادن و خلاقیت ، تاثیرگذارند . در نهایت  دیدن آثاری که حاصل تفکر و خلاقیت است ،  آرامشی در سازنده اثر  به جا می گذارد .

از این ها گذشته ، آثار خراطی بخشی از  صنایع دستی شهرمان هستند که باید به جوانان معرفی شوند . درس هنر  در

مدارس  فرصتی را فراهم می کند  تا  نوجوانان با هنرهای بومی شهرهای مختلف  کشورمان آشنا شوند . از این فرصت ها باید به بهترین شکل استفاده کنیم  تا  نسل های آینده نسبت به فرهنگ  و هنر سرزمین خود بیگانه نباشند .

 یک معلم با شیوه های متنوع می تواند  سهمی در پاسداشت فرهنگ و هنر بومی سرزمین خود داشته باشد .

از استاد « لطفی بیان » برای شرکت در این گفتگو  سپاسگزاری می کنیم و کارگاه را ترک می کنیم .

******************************************************

امروز آموزگاری را  پشت دستگاه خراطی دیدیم که شوق معلمی را  با عشق به هنر بومی سرزمینش آمیخته کرده است . وی با  معرفی هنرهای سنتی به نوجوانان  تلاش دارد تا  آنان نیز در توسعه  صنایع دستی شهرشان کوشا باشند .

صنایع دستی اقوام ، بخشی از هویت فرهنگی آنهاست که با آن شناخته می شوند . حمایت از صنعتگران این حوزه  ، پاسداری از فرهنگ اقوامی است که برای هنرهای سنتی سرزمین شان رنج ها کشیده اند و آن را به نسل های بعد منتقل کرده اند .  حمایت از هنرمندان و هنرهای بومی اگر چه بخشی از وظایف سازمان میراث فرهنگی و گردشگری است  اما نهادهای دیگر نیز مسئولیت هایی دارند . شهرداری ها و موزه ها با حمایت از بازارچه ها و نمایشگاه های صنایع دستی ، می توانند در معرفی آنها تاثیرگذار باشند. آموزش و پرورش هم در کتاب های درسی و هم در برنامه های مناسبتی می تواند  نوجوانان را به اهمیت صنایع دستی آشنا سازد . در حال حاضر که ایجاد اشتغال برای همه فارغ التحصیلان  وجود ندارد ، حوزه صنایع دستی می تواند در ایجاد اشتغال کارساز باشد . نهادهای مسئول می توانند  با ایجاد تمهیداتی ، زمینه آموزش و بازار فروش صنایع بومی  را  فراهم کنند . حمایت از صنعتگران  این حوزه ، علاوه بر اشتغال زایی  به رشد اقتصادی کشور و جذب گردشگر نیز کمک می کند .

در پایان از آقای احمد افشار  ، عضو انجمن دوستی دزفول ، که امکان این گفتگو را برای  بنده  فراهم نمود ، قدردانی می کنم . نام نیک شان ماندگار .

 

فاطمه سادات   اشرفی زاده

 

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
  مخاطب گرامی: از انتشار نظرات تکراری و یا حاوی کلمات توهین آمیز معذوریم
  کد امنیتی:
 
 آخرین اخبار
  زلزله ۴.۱ ریشتری سالند در خوزستان را لرزاند
  محور ایذه- پیان بازهم حادثه آفرید
  کیانوش رستمی پرافتخارترین وزنه‌بردار حاضر در مسابقات جهانی 2017
  شلیک اخطار رژیم صهیونیستی به مواضع سوریه
  ازگله باز هم لرزید
  رابطه مستقیم آلودگی هوا و خطر سقط جنین
  گاهی تماشای مستندهای حیات وحش قابل تحمل تر است
  40 منزل مسکونی نا امن در اهواز تخلیه و تخریب شد
  مدیرعامل جدید باشگاه شهرداری ماهشهر معرفی شد
  پیش‌بینی غبار محلی و بارندگی برای خوزستان
  طولانی‌ترین چاه نفت جهان حفاری شد
  هشداربرای ایمن سازی سازه ها
  مراکز مشاوره نیروی انتظامی خوزستان مشاوره رایگان می دهند
  مسکن مهر بیمه است
  سبد حمایتی برای مادران باردار در شهرستان کارون توزیع شد
  زلزله 4.2 ریشتری سروآباد خسارت جانی در پی نداشت
  توصیه‌های هواشناسی کشاورزی برای روزهای پایانی آبان
  افزایش زلزله‌های بزرگ در سال 2018
  نحوه ثبت نام در کنکور دکتری ۹۷ اعلام شد
  آخرین ساخته‌ی تهمینه میلانی در راه «تالین»
  قرار گرفتن ۷ ایرانی در بین تاثیرگذارترین دانشمندان در پیشرفت علوم
  انفجار گاز شهری در سربندر 6 مصدوم برجای گذاشت
  خیابان های عریض شهر اهواز باید مجهز به لاین دوچرخه سواری شوند
  آخرین تغییرات آزمون ارشد و دکتری وزارت بهداشت اعلام شد
  شیعه در جهان مدیون امام‌ رضا (ع) است
  ساخت مسکن موقت زلزله زدگان آغاز شد
  بامداد امروز باز هم زلزله سرپل ذهاب را لرزاند
  «بن‌سلمان» از ترور جان به در برد
  کریدور شمال به جنوب به طول ۱۷۸۰ کیلومتر به بهره برداری می رسد
  پیمانکاران ساختمان‌های نوساز و بدون استحکام باید بازخواست شوند
  همراهی تعزیرات برای اجرای طرح ریجستری
  قیمت نفت افزایش یافت
  بیمه بیکاری برای ۱۰ هزار نفر در مناطق زلزله‌زده
  جسد یک دختر21ساله از رودخانه کارون شوشتر بیرون کشیده شد
  لزوم برگزاری اردو در بافت تاریخی دزفول توسط مدارس
  خیرین به عرصه پیشگیری از وقوع جرم ورود کنند
  مشکل آب شرب چهار روستای لالی حل شد
  موردی از آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان در خوزستان مشاهده نشده است
  خوزستان از دوشنبه بارانی می‌شود
  بارندگی، منازل پرخطر "منبع آب" را تهدید می‌کند
  احداث دو کریدور اصلی در نوار ساحلی جنوب و شمال به جنوب کشور
  فعالیت 40 پزشک متخصص جدید در دانشکده علوم پزشکی آبادان
  قضاوت 3 خوزستانی در مسابقات کبدی آسیا
  کشف دو میلیارد و 500 میلیون ریال کالای قاچاق در اندیمشک
  ایران مسئول حمله موشکی به ریاض نیست
  مدیرکل سیاسی وزارت کشور انتخاب شد
  کشف قطعه فسیل مهره دار در منطقه شکار ممنوع بدیل بهبهان
  نامزدهای بهترین‌های فوتبال آسیا اعلام شد
  راه‌اندازی وبسایت اولین جشنواره ملی تئاتر نفت
  طرح تنوع‌بخشی فضای سبز شهر اهواز اجرا می‌شود
  وام 10 میلیونی به مددجویان زلزله‌زده و افزایش ۲ برابری مستمری‌شان تا پایان سال
  لوازم خانگی گران نشده است
  قیمت انواع سکه و ارز در نخستین روز هفته
  ادامه آخرین اخبار
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
خوزنا شروع فعالیت: 1388
khoozna@gmail.com
پشتیبانی توسط: خبرافزار