صفحه اول     درباره ما     تماس     پیوندها  
پنجشنبه، 28 دی 1396 - 21:00   
  تازه ترین اخبار:  
 پر بیننده ترین ها
  ظرفی که بدون شعله غذا گرم می‌کند+تصاویر
  حضور مهران مدیری در «هفت» قطعی شد
  منابع مالی فاینانس پروژه تصفیه خانه فاضلاب اهواز تامین شد
  کسب رتبه بالای دانشگاه پیام نور خوزستان در ارزیابی های ستاد صیانت از حقوق شهروندی استانداری خوزستان
  سرپرست دانشگاه صنعت نفت منصوب شد
  تعمیرات شبکه علت قطعی برق و افت فشار آب در برخی شهرهای خوزستان
  پیش بینی باد شدید، گرد و غبار و باران در اهواز
  تولید بیش از 29 هزار گیگاوات ساعت برق در نیروگاه‌های خوزستان
  آغاز ثبت‌نام بر اساس سوابق تحصیلی مقطع کارشناسی دانشگاه آزاد از فردا
  برانکو: طارمی برای من تمام شد
  نفتکش سانچی ۴ لکه نفتی در وسعت ۱۰۰ کیلومتر مربع ایجاد کرد
  آیین نکوداشت سردار بی بی مریم بختیاری در اهواز برگزار شد
  با حضور معاون وزیر ورزش از ماهنامه آموزشی اداره‌کل ورزش خوزستان رونمایی شد
  صدور کارنامه ارزیابی مدارس
  انتقال پیکر ۳ جان باخته حادثه سانچی به کشور پس از آزمایش DNA
 
 تبلیغ
- اندازه متن: + -  کد خبر: 70768صفحه نخست » گزارشچهارشنبه، 22 شهریور 1396 - 02:09
هم معلم؛هم صنعتگر
  

خوزنا:

هم  معلم  هم  صنعتگر

هنرهای بومی معرف تاریخ  و فرهنگ یک سرزمین هستند و هنرمندان این حوزه با خلق آثار و صنایع دستی ، پاسدار هویت فرهنگی زادگاه خویش می باشند .

شناخت و معرفی هنرمندان حوزه صنایع دستی ، علاوه  بر پاسداشت  فرهنگ و هنر ، گام کوچکی است در راستای تقدیر از  هنرمندان بومی کشورمان . در آستانه سال تحصیلی ، معلمی هنرمند را  معرفی می کنیم  که علاوه  بر تعلیم  و تربیت ، در تولید  صنایع دستی نیز  مهارت هایی دارد .

 با این هنرمند دزفولی در محل کارش به گفتگو  نشستیم . کارگاهی در انتهای خیابان جهاد ، نرسیده  به  جاده ساحلی .

در  این کارگاه  وسایلی خوش تراش به چشم می خورد که آمیزه ای از  ذوق  و هنر هستند . بخشی از آنها  با خطوطی  زیبا  نیز  منقوش شده اند . علاوه  بر صنایع دستی ، کُنده های چوب ، اره های برقی  و ملزومات خراطی هم در این کارگاه به چشم می خورد . میزبان ما  آقای محمد لطفی بیان است که  با گشاده رویی از ما  استقبال می کند . وی علاوه  بر خراطی  و  تجربه ساخت آلات موسیقی ، مدرس درس هنر نیز می باشد  و سالهاست در مدارس دزفول به تدریس مشغول است.

هم  معلم؛هم  صنعتگر

 استاد لطفی بیان  آشنایی خود  را با  خراطی اینگونه شرح  می دهد :

قبل از این که به شکل کنونی به  حوزه خراطی  وارد شوم ، اولین تجارب خود را  با ساختن « ساز »  آغاز کردم .

از نوجوانی به کار روی چوب و  نواختن موسیقی علاقه مند بودم . تحصیلات دبیرستانی را  در رشته ریاضی به پایان بردم . پس از دیپلم ،  سال 1376 در رشته هنرهای تجسمی ، دانشگاه مطهری شیراز  پذیرفته شدم و بعد از  وقفه ای چند ساله ، تحصیلات کارشناسی را  سال  90 در اهواز ادامه دادم .

ورود به رشته هنر ، زمینه مناسبی را برای پرورش ذوق هنری من فراهم کرد . اتفاق جالبی که در شیراز برایم  پیش آمد ، آشنایی با یک  سازنده تار و سه تار بود . به طور اتفاقی در حافظیه شیراز با استاد رشیدی اصفهانی  آشنا شدم که ساخت تار و سه تار را آموزش می داد و  همان جا  از متقاضیان ثبت نام می کرد . من که به این هنر علاقه مند بودم و از قبل در نواختن تار دستی داشتم ، در دوره های آموزشی شرکت کردم  و ساخت تار را  زیر نظر استاد رشیدی اصفهانی فراگرفتم  و به فوت و فن این کار آشنا شدم . این دوره  آموزشی که  سه ترم طول کشید  ، نقش مهمی در تکمیل دانسته های قبلی من داشت .  بعد از آن  توانستم چندین تار  بسازم و بعدها در دزفول این مهارت را به  دوستداران این هنر آموزش دادم .

در تولید تار ، جزئیات زیادی هست که  باید مورد توجه قرار گیرد . حتی انتخاب نوع درخت هم در صدای ساز مؤثر است .

هم  معلم؛هم  صنعتگر

مشخصات چوب و نحوه ساختن ساز  

استاد لطفی بیان در باره کیفیت ساخت تار می گوید : تار سازی ایرانی است که در موسیقی سنتی ما جایگاهی ویژه دارد .  معمولا سازنده تار باید  تا حدودی  با نواختن هم  آشنایی داشته باشد که بتواند کوک  ساز را تنظیم نماید و صدای آن را ارزیابی کند .

 یک  عامل مهم در  خوش صدایی ساز ، انتخاب نوع چوب است . برای ساخت تار  ، چوب درخت توت مناسب تر از سایر درختان است . هر چند از درختان دیگری هم می توان استفاده کرد  اما چوب درخت توت به دلیل بافت اسفنجی  و صدای زیبایی که تولید می کند ، بهترین چوب  برای ساختن تار می باشد . یک بار که در ساختن تار از چوب درخت گردو استفاده کردم ، تفاوت صدای تولید شده را با  ساز  ساخته شده از درخت توت به وضوح احساس کردم .

برای ساخت تار ، تنه درختی انتخاب  می شود  که زیاد آب نخورده باشد . در این نوع چوب رگه ها به  هم نزدیک و محکم هستند . چوب مناسبِ  ساز ، چوبی است که ساقه های آن بدون چشم ( زواید ) باشند . همچنین بیماری  و آفت  نداشته باشد . انتخاب نوع چوب ، خواباندن آن  و چگونگی ساخت  ، همه عواملی هستند که در کیفیت صدایی که تولید می شود ، تاثیرگذارند .

برای آماده سازی چوب ابتدا آن را برش می دهیم و از وسط نصف می کنیم . تنه نصف شده  مدت یک سال باید در سایه خشک شود گاه زمان خشک شدن بیش از یک  سال طول می کشد .  اگر در جای تاریک مثل زیرزمین ( شوادون ) باشد ، سه سال باید بماند تا به طور تدریجی رطوبت آن خارج شود . پس از خشک شدن ، با کمک الگوهایی آن چوب را برش می دهیم . برش نیز با دقت و ظرافت خاصی انجام می شود .

بخش های مختلف تار عبارتند از  : دسته ، سرپنجه ، شیطانک ، کاسه ، نقاره و خرک . کاسه و نقاره از نظر اندازه ، نسبتی طلایی با هم دارند . کاسه دو قسمت است که پس از صیقل خوردن  به هم متصل می شوند . دسته از پوست درخت گردو  و سرپنجه از چوب درخت راش  یا گردو تهیه می شود . سرپنجه سوراخ هایی دارد  که گوشی از آن عبور می کند . گوشی  برای شل و سفت کردن سیم ها به کار  می رود . برای دسته ی ساز  از استخوان قلم پای شتر استفاده می شود که بلند ، سفید و صاف  است .  معمولا پس از ساخت ، روی آن را تزیین می کنند . برای پوشش روی کاسه و نقاره از پوست بره نوزاد استفاده می شود .گفتنی است این ملزومات  غالبا از طبیعت به دست  می آید  ولی آماده سازی آنها کارِ  سازنده  نیست . معمولا سازندگان  این ملزومات را به صورت آماده  از مراکز خاصی تهیه می کنند .

هم  معلم؛هم  صنعتگر

کناره گیری از  ساختن  تار

  از آغاز کار با درخت توت متوجه شدم که به این درخت  حساسیت دارم  اما به دلیل علاقه ای که  به ساختن ساز  داشتم ، مدتها  به ساخت تار ادامه  دادم . پس از چند سال  به دلیل افزایش حساسیت و عوارض ناشی از کار با  چوب درخت توت  ، ادامه این کار برایم مقدور نبود . علاوه بر حساسیت ، کم رونقی بازار  فروش ساز  هم عامل دیگری بود که  موجب کناره گیری من از این حرفه شد . آلات موسیقی ، کالاهایی هستند که مشتریان خاصی دارند  و بازار فروش آن  همیشه دایر نیست . به هر حال از سال 92 کار با چوب را  در خراطی دنبال کردم . در این رشته  از چوب درخت گردو ، جِغ و یا کُنار  استفاده می کنیم . درختان کُنار  و جِغ در اطراف  دزفول موجود  هستند و  اغلب  از چوب آنها در خراطی استفاده می شود در خراطی  وسایل متنوعی چون ابزار کشاورزی ، وسایل پخت نان ، چوب رختی ، وسایل تزئینی  و ظروف ساخته می شوند.

هم  معلم؛هم  صنعتگر

چه جذابیت هایی در هنر خراطی  می بینید ؟

 هنر پدیده ای است که انسان را به آرامش می رساند . ساخت یک مجسمه ، خلق تابلوی نقاشی یا خوشنویسی ، بافت یک  فرش  و طراحی یک بنا ، جلوه های گوناگون هنر هستند که خلق آنها به آفریننده لذت و آرامش  می بخشد و بینندگان آن آثار  نیز در این لذت هنری سهیم می شوند .کار روی چوب با خلاقیت همراه است . برش دادن ، صاف کردن  و ساختن اشکال متنوع  از تنه درخت ، کاری  لذتبخش است  در خراطی ، عواملی چون طراحی ، محاسبه ، برش دادن و خلاقیت ، تاثیرگذارند . در نهایت  دیدن آثاری که حاصل تفکر و خلاقیت است ،  آرامشی در سازنده اثر  به جا می گذارد .

از این ها گذشته ، آثار خراطی بخشی از  صنایع دستی شهرمان هستند که باید به جوانان معرفی شوند . درس هنر  در

مدارس  فرصتی را فراهم می کند  تا  نوجوانان با هنرهای بومی شهرهای مختلف  کشورمان آشنا شوند . از این فرصت ها باید به بهترین شکل استفاده کنیم  تا  نسل های آینده نسبت به فرهنگ  و هنر سرزمین خود بیگانه نباشند .

 یک معلم با شیوه های متنوع می تواند  سهمی در پاسداشت فرهنگ و هنر بومی سرزمین خود داشته باشد .

از استاد « لطفی بیان » برای شرکت در این گفتگو  سپاسگزاری می کنیم و کارگاه را ترک می کنیم .

******************************************************

امروز آموزگاری را  پشت دستگاه خراطی دیدیم که شوق معلمی را  با عشق به هنر بومی سرزمینش آمیخته کرده است . وی با  معرفی هنرهای سنتی به نوجوانان  تلاش دارد تا  آنان نیز در توسعه  صنایع دستی شهرشان کوشا باشند .

صنایع دستی اقوام ، بخشی از هویت فرهنگی آنهاست که با آن شناخته می شوند . حمایت از صنعتگران این حوزه  ، پاسداری از فرهنگ اقوامی است که برای هنرهای سنتی سرزمین شان رنج ها کشیده اند و آن را به نسل های بعد منتقل کرده اند .  حمایت از هنرمندان و هنرهای بومی اگر چه بخشی از وظایف سازمان میراث فرهنگی و گردشگری است  اما نهادهای دیگر نیز مسئولیت هایی دارند . شهرداری ها و موزه ها با حمایت از بازارچه ها و نمایشگاه های صنایع دستی ، می توانند در معرفی آنها تاثیرگذار باشند. آموزش و پرورش هم در کتاب های درسی و هم در برنامه های مناسبتی می تواند  نوجوانان را به اهمیت صنایع دستی آشنا سازد . در حال حاضر که ایجاد اشتغال برای همه فارغ التحصیلان  وجود ندارد ، حوزه صنایع دستی می تواند در ایجاد اشتغال کارساز باشد . نهادهای مسئول می توانند  با ایجاد تمهیداتی ، زمینه آموزش و بازار فروش صنایع بومی  را  فراهم کنند . حمایت از صنعتگران  این حوزه ، علاوه بر اشتغال زایی  به رشد اقتصادی کشور و جذب گردشگر نیز کمک می کند .

در پایان از آقای احمد افشار  ، عضو انجمن دوستی دزفول ، که امکان این گفتگو را برای  بنده  فراهم نمود ، قدردانی می کنم . نام نیک شان ماندگار .

 

فاطمه سادات   اشرفی زاده

 

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
  مخاطب گرامی: از انتشار نظرات تکراری و یا حاوی کلمات توهین آمیز معذوریم
  کد امنیتی:
 
 آخرین اخبار
  کشف 30 هزار لیتر سوخت قاچاق در رامهرمز
  هفت تا 10 درصد کودکان ایرانی به آسم مبتلا هستند
  فرودگاه اهواز بین فرودگاه های خاورمیانه و آفریقا برتر شد
  تفاهم نامه احداث راه آهن مسجدسلیمان به شوشتر به امضا رسید
  سرپرست دانشگاه آزاد خوزستان انتخاب شد
  در بُعد بیرونی همه توطئه‌های دشمنان را شکست داده‌ایم
  معاون درمان وزارت بهداشت به صورت سرزده ازبیمارستان خاتم الانبیاء شوشتربازدیدکرد
  کنگره بزرگداشت شاعر اهل بیت(ع) «شیخ هاشم کعبی دورقی» با حضور مسئولان استانی و شهرستانی در شادگان برگزار شد
  نفتکش سانچی ۴ لکه نفتی در وسعت ۱۰۰ کیلومتر مربع ایجاد کرد
  کشف محموله یک میلیاردی کالای قاچاق در اندیمشک
  تا پایان سال ٩٦ هیچ روستایی در شهرستان کارون بدون آب نمی ماند
  نخستین رده‌بندی سال ۲۰۱۸ فیفا اعلام شد
  جدیدترین قیمت دلار آمریکا، یورو و درهم در آخرین روز کاری هفته
  انتقال پیکر ۳ جان باخته حادثه سانچی به کشور پس از آزمایش DNA
  قیمت بنزین در سال ۹۷ پلکانی افزایش نمی‌یابد
  تعیین سن زیستی بدن با استفاده از هوش مصنوعی
  صدور کارنامه ارزیابی مدارس
  یافته‌های جدید محققان کشور در زمینه اثرات ویتامین D در دوران بارداری
  آیین نکوداشت سردار بی بی مریم بختیاری در اهواز برگزار شد
  خشکسالی خوزستان بر کل کشور تاثیر می گذارد
  فهرست جدید بیماریهای خاص اعلام شد
  منع سه قوه از گرفتن سود سپرده بانکی
  زیرساخت بزرگترین مجتمع ماهیان خاویاری کشور در دزفول مهیا شده است
  پیش بینی باد شدید، گرد و غبار و باران در اهواز
  یک کشته و یک زخمی در حادثه سقوط پژو به کانال آب
  کسب رتبه بالای دانشگاه پیام نور خوزستان در ارزیابی های ستاد صیانت از حقوق شهروندی استانداری خوزستان
  منابع مالی فاینانس پروژه تصفیه خانه فاضلاب اهواز تامین شد
  تعمیرات شبکه علت قطعی برق و افت فشار آب در برخی شهرهای خوزستان
  سایت آموزشی تیراندازی خوزستان به بهره داری رسید
  سکه یک میلیون و 510 هزار تومان شد
  حضور مدافع رومانیایی در فولاد منتفی شد
  با حضور معاون وزیر ورزش از ماهنامه آموزشی اداره‌کل ورزش خوزستان رونمایی شد
  تولید بیش از 29 هزار گیگاوات ساعت برق در نیروگاه‌های خوزستان
  سرپرست دانشگاه صنعت نفت منصوب شد
  برانکو: طارمی برای من تمام شد
  آغاز ثبت‌نام بر اساس سوابق تحصیلی مقطع کارشناسی دانشگاه آزاد از فردا
  حضور مهران مدیری در «هفت» قطعی شد
  ظرفی که بدون شعله غذا گرم می‌کند+تصاویر
  قیمت طلا،دلار،سکه و ارز در روز چهارشنبه
  پیش بینی گرد و غبار برای برخی نقاط خوزستان
  نجات 2 کودک در حادثه آتش سوزی در اندیمشک
  اعزام تیمی برای ارزیابی خسارات وارده به ناوشکن دماوند
  پرسپولیس بهترین تیم ایران در سال ۲۰۱۷
  اعلام برنامه ماهانه خاموشی برق اهوازدر سایت شرکت توزیع برق شهر
  میزبانی ماهشهر از مسابقات بین‌المللی کشتی جام تختی
  دروازه‌بان فولاد تمدید کرد
  افتتاح بلوک زایمانی بیمارستان ماهشهر با حضور معاون وزیر بهداشت
  برگزاری جلسه تکریم و معارفه رییس حراست دانشگاه پیام نور استان خوزستان
  قتل نامادری بهمراه سه فرزندش در شادگان
  کاهش 85 درصدی حجم بارش‌ها در اهواز از ابتدای مهرماه تاکنون
  بازگشایی و بررسی جعبه سیاه در چین انجام می‌شود
  کلنگ شهرک سلامت اهواز به زمین زده می‌شود
  ارائه روش درمانی نوین برای مصدومان‌ شیمیایی ریوی
  ادامه آخرین اخبار
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
خوزنا شروع فعالیت: 1388
khoozna@gmail.com
پشتیبانی توسط: خبرافزار