صفحه اول     درباره ما     تماس     پیوندها  
پنجشنبه، 1 مهر 1400 - 21:53   
  تازه ترین اخبار:  
 صفحه اول روزنامه های کشور
 
 یادداشت
  اجازه سوءاستفاده به دشمن نمی‌دهیم
  دلدادگی‌ها و انعکاسش در ترانه‌های عامیانه
  مردم گرفتار کرونای کووید ۱۹ و کرونای بی‌تدبیری شما متولیان شده‌اند ! برای خدا نجاتشان دهید!
  پنچر شدن عمدی اتوبوس بورس در ایستگاه مردم
  بوسه‌ای بر چهره‌ی خاتون!
  شخصیت علمی ،پژوهش و مورخ مرحوم کاظم پورکاظم در تاریخ ماندگار خواهد شد
  جای خالی اهالی رسانه در بین معادلات مدیریتی کشور
  تأملی در پرسه زنی جوانان جویای کار
  چالش هایی مجازی برای حذف غیرت مردان و حیای زنان ایرانی
  کاش روحیه جهادی به کمک اقتصاد بیاید
 
 گزارش
  آیین نکوداشت استاد زال پور در دزفول برگزار گردید
  قطع آب کرخه در ۱۰ هزار هکتار زمین‌ کشاورزی دشت‌آزادگان
  پیاز به نرخ دلار و خرمایی که به دهان خارجی‌ها شیرین است
  آهوی ریم در دام بی تدبیری!
  فاضلاب شهری؛ بزرگترین تهدید سلامتی انسان
  از زالودرمانی تا فواید بسیار آن
  سد گتوند بلای جان کشاورزی در خوزستان
  نشست هیئت علمی موسسه ی زبان خوزی گویش(دزفولی/شوشتری) برگزار گردید
  سرریز فاضلاب ها تهدید بزرگ سلامتی عمومی مردم
  "آب نمک" روی زخم‌های 38 ساله آبادان و خرمشهر
 
 معرفی کتاب
تجدید الدوارس و تحدید المدارس
- اندازه متن: + -  کد خبر: 110094صفحه نخست » یادداشتپنجشنبه، 24 تیر 1400 - 23:10
به مناسبت اول ذی الحجه روز پیوند ازدواج حضرت امام علی (ع) و فاطمه ی زهرا (س) و روز ازدواج؛
دلدادگی‌ها و انعکاسش در ترانه‌های عامیانه
  

مریم مفتوح_این مطلب که از کتاب دزبانان انتخاب شده است،گوشه چشمی دارد به سجایا و کنش‌های رفتاری مردم دزفول در مقطعی از تاریخ از منظر نگاه به  رفتارهای اجتماعی.که به مناسبت  اول ذی الحجه روز پیوند ازدواج حضرت امام علی (ع) و فاطمه ی زهرا (س) و روز ازدواج

 

دلدادگی و عشق همواره در بین همه‌ی جوامع جایگاه ویژه ای داشته است. و همیشه و در همه حال برقرار بوده، اگرچه در برخی جوامع همچون تابو به آن نگریسته اند اما هرگز نتوانسته اند از بینش ببرند و یا جلوی بروزش را بگیرند. عشق، محبت و تمایل به جنس مخالف از نیاز‌های ذاتی آدمی است که در دوران جوانی به اوج خود می‌رسد. در حقیقت اگر این تمایل بشری نمی بود هیچ پیوندی شکل نمی گرفت و نسلی ادامه پیدا نمی کرد. اگر چه معمولا بزرگتر‌ها عشق و دلدادگی را برای پسران خود نمی پسندیدند و تمایل شان به وصلت بر اساس رسوم و مطابق با سلیقه‌ی خودشان بوده، اما هیچ گاه هم نتوانسته اند کاملا مقابل آن قدعلم کنند.

ناگفته نماندکه از سوی بزرگ تر‌ها و اکثریت مردم این دلدادگی‌ها عیب و زشت بود، و همواره با دیدی سرزنش آمیز به این پدیده نگاه کرده و تا آنجا که درتوان داشته اند در این زمینه مخفی کاری می‌نمودند.

 ازسویی دیگر به واسطه حجب وحیا، کم رویی وخجالتی بودن، ضعف در روابط اجتماعی مناسب ،و از همه بالاتر رعایت شرعیات و پای بندی به سنت ‌ها و رعایت احترام به بزرگ ترها باعث می‌شد اگر عشق و دلدادگی هم بین دو جوان فامیل و یا همسایه پیش می‌آمد به ندرت می‌توانستند آن را بروز دهند و یا به صراحت به زبان بیاورند و مجبور بودند احساس و آرزوی خود را پنهان کنند و دائم به دنبال بهانه ای باشند تا معشوق خود را در گوشه و کناری ملاقات کرده و یا نامه ای توسط دوستی با صد خواهش ورشوه به دستش برسانند و دلتنگی خود را با بیان اشعار و جملاتی به معشوق دلبندش گوشزد نمایند.

لذا در چنین مواقعی برای دو دلداده و عاشق چاره ای نمی ماند جز این که عشق شان مخفی بماند و عاشق و معشوق دلدادگی خود را پنهان کنند وگاه در فراق هم بسوزند و دم برنیاورند و یا به فکر فرار افتاده رسوایی را به جان بخرند. به گوشه ای از اشعار عامیانه ای که در این مورد در ادبیات فولکلوریک  دزفول به یادگار مانده است اشاره می‌کنیم.

               دِگَه طاقَت                  اَ کُجام     

               هَر شُو عَکسِت          بِه نُوهام 

              عَرسِ رِیزوُم               اَ تیِ یام

 معنی: دیگر طا قتم کجا بود « بی صبر وبی قرارم » هر شب عکس تو روبروی من است «و در فراغت» اشک از چشمانم سرازیر است.

 

               بِیُو روُوِیم باغِ قَلاق (1)             تو گُل چِنِی مُو پَرپَراق

            بِیُو روُوِیم باغ  کَوِی (2)              تو گُل چِنِی مُو اَشرَفی

 

به معنی: بیا تا با هم به باغ کلاغ برویم در آن باغ باصفا «در کنار هم و با هم قدم بزنیم آن گاه » توگل بچین ومن «برایت » برگ انگوربچینم .(تا مادرم با آن ها برای تو دلمه ی برگ انگور درست کند)

«اصلا» بیا «تا با هم »به باغ کاهو برویم «در آنجا درکنار هم قدم بزنیم» تو گل بچین ومن به پای تو سکه‌ی طلا می‌ریزم .

          بِیُو روُ وِیم  کَتا  دُووَه (3)              ‌تَرسُم کَسِی مارتَه گُووَه

 

به معنی: بیا «تا با هم» به کت‌های دووه برویم اگرچه ترس این را دارم که کسی ما را ببیند و به مادرت خبر دهد. چقدر عالی می‌شد اگر بدون ترس و واهمه (از دیده شدن) می‌آمدی تا دست در دست هم به ساحل رودخانه‌ی دز می‌رفتیم، درکنارهم قدم می‌زدیم و بی خیال همه چیز لحظاتی را درکنارت سرخوشانه سپری می‌کردم)

 

       تَقصِیر مَارِ تُونَه                                 هِی تُونَه رَنگیِنِه کُونَه / بِکُنَه   

        تُونَه رَنگیِنِ کُنَه                                دَردُومَه سنَگیِن کُونَه / بِکُنَه   

        زُلفِتَه چِین چِینِ کُنَه                        تِی یَاتَ مِیشِی کُونَه  /  بِکُنَه    

        مُو که مُوردُم سی تِی یَات                 هِی دِلُوَمه خِینِ کُونَه /  بکُنَه 

 

به معنی: (ای دختر من دلباخته‌ی تو هستم، مادرت مقصر است که تو را که زیبا هستی، بزک و آرایش کرده، زیباتر می‌کند. و با این کار درد من را (در فراق تویِ زیبا رو و با حیا) سنگین‌تر می‌کند.

(مادرت) گیسوانت را پیچ و تاب می‌دهد و بر چشمانت سرمه می‌کشد. چشمانی که من برای شان می‌ میرم.(مادرت نمی داند که با این کارهایش) مرا دل­خون‌تر می‌کند.

 

پاورقی:

[1] باغ قلاق : باغ کلاغ.  به دلیل لانه کردن کلاغ‌ها برشاخه‌های بلند و پرپشت درختانش، بدین نام شهرت یافته. در گذشته‌ها این پرنده به وفور در شهر دزفول افت‌می شد. وجود لانه‌های آن‌ها بر پشت بام‌های قدیمی، شکاف دیوار، خانه‌های مخروبه و...  و حتی نامگذاری محله "قلاق بازون"گواه بر وجود این پرنده و حتی حضور استادانی در تربیت کلاغ است. همچنین نامگذاری فامیل بعضی خانواده‌های دزفولی  به نام این پرنده باهوش (( کلاغ زاده/ قلاق زاده)) نیز دلیلی دیگربروجود این پرنده در شهر دزفول بوده است.(کتاب گذری گذرا در محلات دزفول، احمد افشاریان زاده)

هدف از پرورش و تربیت کلاغ ازبین بردن حیوانات موذی در مزارع و باغات بوده وافراد بسیاری در دزفول مهارت خاصی در تربیت کلاغ داشته و آن‌ها را اهلی‌می کرده اند. از 40نوع کلاغ در این راستا‌می توان نام برد. مانند تربیت  کلاغ نوک دراز  که به منظور شکار موش ، گِرزَه و.... ویا کلاغ نوک پهن که مخصوص شکار عقرب و رتیل و... بود. عدم وجود هر گونه امکانات رفاهی در زمان‌های گذشته و سپری کردن اوقات بسیاری از روز وشب در میان انواع درختان در هم تنیده و زمین‌های زراعی ، وجود پرنده ای چون کلاغ به مثابه ی  ابزاری  در کنار سایر ابزارها ساده  چون داس و قیجی و.... در دست کشاورز جهت مصونیت  خود و کشت وزرعش بود. همین امر  نیاز به وجود چنین شغلی را در دزفول توجیه‌می کرد به طوری که  قلاق بازان یعنی همان تربیت کنندگان کلاغ محله ای  مخصوص در دزفول را به خود اختصاص داده بودند.(به نقل از حاج احمد افشاریان زاده)

2 دره کوی :   در پایین شهر دزفول که مدخل ورودی به دشت دزفول و ابتدای زمین‌های کشاورزی است سبزی کاری رایج بوده، همینطور که امروز در حاشیه شهر ملاحظه‌می کنیم. در خیابان شهید محمد منتظری (ششم بهمن سابق) حد فاصل خیابان انقلاب با شیب تند و دره گونه ای که داشته، الی ابتدای خیابان حبیب بن مظاهر ( ورودی کوچه "اُه ریت تی یون") سبزی و کاهو کشت‌می شده که از "قمش سرکنده"‌می توانسته آب مورد نیاز خود را تامین کند. این نقطه ی دره مانند "دره کوی " نام داشته."سمت چپ کوچه ی خیابان دانش بازارچه کشاورز کلا دره ی کوی بوده که در جوار دره ی حجمه ونون قرارداشته است "( کتاب گذری گذرا بر محلات دزفول، احمد افشاریان زاده)

3 کَتا  دُووَه : نام قسمتی از ساحل غربی  رودخانه دز حد فاصل بین پل باستانی و پل جدید در شهر دزفول‌می باشد که غارها یی دست کند به نام کت ،ردیف به ردیف در کنار هم داشته ودر تابستان محل استراحت ، تفریح و آب تنی مردم بوده  و اکنون نیز بعضی از این غارهای دست کند موجودند.

 

 

 

کتاب دزبانان / مؤلفان : محمد حسن روانبخش انصاری ، مریم مفتوح /کنکاشی در اثار تاریخی، آداب ،و فرهنگ مردم دزفول ،انتشارات اسرار علم ،نوبت چاب : اول-1398

   
  

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
  مخاطب گرامی: از انتشار نظرات تکراری و یا حاوی کلمات توهین آمیز معذوریم
  کد امنیتی:
 
 پر بیننده ترین ها
  این افراد نباید واکسن سینوفارم تزریق کنند
  جاماندگان یارانه معیشتی منتظر یارانه جدید باشند
  نحوه تخصیص سهام عدالت به جاماندگان و بحث یارانه‌ها در حال طراحی است
  بورس تا پایان امسال چقدر سود می‌دهد؟
  دانشجویان بدانند که امتحانات مجازی است
  واکسن کرونا برای مبتلایان به سرطان ایمن و بدون عارضه است
  هزینه‌های درمان نازایی و ناباروری جزو خدمات بیمه‌های پایه قرار گرفت
  واژگونی پراید در جاده گتوند - دزفول یک کشته و ۲ مصدوم برجا گذاشت
  معاون رییس جمهوری:فعالیت های فرهنگی در شرایط بد اقتصادی قابل اجرا نیست
  صادرات محصولات حوزه معدن از ۵ میلیارد دلار گذشت
  تلویزیون آخر هفته چه فیلم‌هایی پخش می‌کند؟
  در مورد زوال عقل یا دمانس چه می دانید؟
  باید خدمتی متفاوت تر به تیم فولاد اکسین ارائه شود
  رشد بیش از ۲ برابری حمل نهاده های دامی از بندر امام خمینی(ره)
  امکان آموزش حضوری برای دانشجویان همه مقاطع نیست
 
 آخرین اخبار
  فرمانده نیروی انتظامی: هفته دفاع مقدس نماد هشت سال مقاومت است
  تأسیس ۱۵ انجمن علمی دانشجویی در واحدهای دانشگاه آزاد
  راه‌اندازی ۲۲ کانون هماهنگی دانش، صنعت و بازار
  ۱۰ اقدام ملی برای ارتقای فرهنگ تولید و مصرف گیاهان دارویی
  "اپل" به دنبال تشخیص افسردگی با آیفون!
  کشف احتمالی علت اصلی بیماری آلزایمر
  ورزش بدون آسیب با کمک برچسب‌های پوستی!
  با کاهش مصرف غذای پرچرب از ریزش مو جلوگیری کنید
  ارائه روشی برای تشخیص سم در میوه‌ها
  ۵ برنامه حمایتی برای توسعه فناوری‌ سلول‌های بنیادی میان دانش‌آموزان
  با گیاهان آینده آشنا شوید
  ۲۱ موکب خوزستانی به عراق اعزام می‌شوند
  دو برابر شدن ظرفیت تخلیه وبارگیری در بندر خرمشهر
  صنایع ۱۰ هزار مگاوات نیروگاه احداث خواهند کرد
  لزوم معرفی حضور برجسته زنان در دفاع مقدس
  امام جمعه اندیمشک: تکریم شهدا یک وظیفه است
  واژگونی پراید در جاده گتوند - دزفول یک کشته و ۲ مصدوم برجا گذاشت
  آیین غبارروبی گلزار شهدای بندر ماهشهر برگزار شد
  پرواز بالگرد اورژانس دزفول جان بیمار قلبی را نجات داد
  برگزاری رژه شناورها در هندیجان به مناسبت هفته دفاع مقدس
  دستگیری اعضای باند قاچاق سلاح در اهواز
  روند لایروبی شبکه‌ فاضلاب شهر اهواز کند است
  چرا مدیرعامل استقلال انتخاب نمی‌شود؟
  کاشانی: امیدوارم از پرسپولیس حمایت شود
  وضعیت نرخ تورم در شهریورماه
  رئیسی: شتاب در روند واکسیناسیون ضروری است
  احتمال حذف پرسپولیس و الهلال از لیگ قهرمانان!
  سینوفارم برای زیر ۱۸سال تایید جهانی ندارد
  حدود ۱۲ هزار دانشجو به پویش مجاهدین واکسیناسیون پیوستند
  چرا برخی کودکان کلاس اولی از مدرسه بیزارند؟
  دبیرخانه جشنواره تولید محتوای الکترونیکی رشد دائمی می‌شود
  ارسال ۸ تریلی اقلام مورد نیاز به عراق برای خدمت رسانی به زائران
  یونیسف: بیشتر نوزادان در ۹۱ کشور دچار سوء تغذیه هستند
  اعلام جزئیات پوشش بیمه‌ای خدمات ناباروری
  خانواده ها، شرکای اصلی جریان تعلیم و تربیت هستند
  دلایل حساسیتِ پاییزی چیست؟
  خانواده، زنان و جوانان؛ ضرورت بازسازی ساختاری و مدیریت یکپارچه
  برگزاری کمپینی برای استفاده از درهای ضد حریق
  جزییات طرح حمایت همه‌جانبه از دانش‌آموزان تحت پوشش بهزیستی
  تصمیم گیری درباره نحوه بازگشایی را به مدرسه و منطقه سپرده‌ایم
  شهرداران ۴ شهر با حکم وزیر کشور منصوب شدند
  طرح‌های مسوولیت‌های اجتماعی وزارت نفت باید در دزفول اجرا شوند
  توزیع هزارو۵۰۰بسته نوشت افزار بین دانش‌آموزان بی سرپرست آبادان وخرمشهر
  دفاع مقدس دوره فراموش نشدنی در تاریخ ایران است
  معاون رییس جمهوری: آموزش دانش آموزان دختر در اولویت باشد
  جو خوزستان تا اواسط هفته آینده پایدار است
  نخستین گروه زایران اربعین حسینی از فرودگاه اهواز به نجف اعزام شدند
  تراکتور مدافع جدید جذب کرد
  سربازان غایب نمی‌توانند از امریه استفاده کنند
  مارکا: توپ طلا باید به بنزما برسد
  النصر به دنبال سرمربی سابق بارسلونا
  اطلاعیه در خصوص کارت هوشمند واکسن
  کمالوند و مرفاوی، گزینه‌های جدید مسجدسلیمان
  ساعت کاری بانک‌ها در نیمه دوم سال
  آماده بازگشایی مطلوب مدارس هستیم
کد نمایش در سایت یا وبلاگ
  ادامه آخرین اخبار
 
 وب گردی
تصاویری خیره کننده از سطح مریخ
تصاویری خیره کننده از سطح مریخ
  6 توصیه جدی و کاربردی برای جان سالم به در بردن از پاییز 1399
6 توصیه جدی و کاربردی برای جان سالم به در بردن از پاییز 1399
  چطور و چند دقیقه نان را ضدعفونی کنیم؟
چطور و چند دقیقه نان را ضدعفونی کنیم؟
  چکار کنیم گوشی با شارژ کم خاموش نشود؟
چکار کنیم گوشی با شارژ کم خاموش نشود؟
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
خوزنا شروع فعالیت: 1388
khoozna@gmail.com
پشتیبانی توسط: خبرافزار