یک متخصص روانشناسی بالینی با تاکید بر اینکه شیردهی صرفا یک فرآیند زیستی نیست بلکه یک گذار عمیق روانشناختی-اجتماعی محسوب می‌شود، گفت: بی‌توجهی به حمایت‌های عاطفی، عملی، اطلاعاتی و اجتماعی در این دوران، خطر ابتلا به اختلال‌های خلقی پس از زایمان را افزایش می‌دهد و زمینه‌ساز قطع زودهنگام شیردهی خواهد شد.

دکتر قدسیه حکیم‌زاده در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره برگزاری هفته جهانی شیر مادر از اول تا هفتم اوت(۱۰ تا ۱۶ مردادماه)، درباره چالش‌های سه‌گانه مادران در دوره شیردهی، یعنی تغییرات هورمونی، تطبیق با نقش جدید مادری و فشارهای اجتماعی، اظهار کرد: عدم دریافت حمایت کافی در این دوره، پیامدهای جبران ناپذیری برای سلامت روان مادر و تداوم شیردهی به همراه دارد.

وی با بیان اینکه حمایت عاطفی، اولین و بنیادی‌ترین نیاز مادران است، افزود: مادران بیش از هر چیز به همدلی، گوش دادن فعال و تأیید تلاش‌های خود نیاز دارند. مطالعات نشان داده است که مادرانی که احساس کفایت می‌کنند، در فرآیند شیردهی موفق‌تر هستند. 

وی افزود: مادر باید بداند که دشواری‌هایی مانند دردهای فیزیکی یا کم‌خوابی، نشانه شکست او نیست بلکه بخشی از منحنی یادگیری است.

این روانشناس بالینی با اشاره به شیوه حمایت ابزاری یا عملی از مادر شیرده، گفت: تقسیم وظایف خانه و مراقبت از نوزاد در زمان استراحت مادر، مستقیم‌ترین راه برای کاهش فرسودگی است. وقتی فشارهای روزمره از دوش مادر برداشته شود، سطح کورتیزول خون او پایین می‌آید و ترشح اکسیتوسین که برای خروج شیر ضروری است، به‌خوبی تسهیل می‌شود.

حکیم‌زاده تصریح کرد: حمایت اطلاعاتی، از ارکان اساسی کاهش اضطراب مادران است. یکی از منابع اصلی استرس مادران، سردرگمی در برابر توصیه‌های متناقض اطرافیان است در حالی که ارائه آموزش‌های مبتنی بر شواهد علمی، مانند مدیریت درد، پوزیشن‌های صحیح شیردهی و شناخت نشانه‌های سیری نوزاد، به مادر حس کنترل و اعتماد به‌نفس می‌بخشد.

چگونگی حمایت اجتماعی از مادران شیرده 

وی افزود: ارتباط با گروه‌های حمایتی مادران و عضویت در شبکه‌هایی که تجربه‌های مشترک را به اشتراک می‌گذارند، موجب کاهش احساس انزوا و عادی‌سازی چالش‌های دوره شیردهی می‌شود زیرا مادران با دیدن تجربه‌های مشابه، از قضاوت خود درباره "ناکافی بودن" رها می‌شوند.

حکیم‌زاده درباره پیامدهای نبود این حمایت‌ها هشدار داد و گفت: محرومیت از حمایت اجتماعی در دوره شیردهی، به احساس گناه ناشی از مقایسه خود با استانداردهای غیرواقعی، کاهش پیوند عاطفی مادر و نوزاد و در نهایت ترک زودهنگام شیردهی منجر می‌شود. 

وی ادامه داد: پژوهش‌ها به‌روشنی نشان می‌دهند که عامل اصلی قطع زودهنگام شیردهی، مشکلات فیزیولوژیک نیست بلکه نبود حمایت‌های روانی و اجتماعی است.

این متخصص روانشناسی بالینی با ارائه راهکارهایی برای بهبود این وضعیت، گفت: سه اقدام کلیدی در این خصوص پیشنهاد می‌شود؛ غربالگری روتین افسردگی پس از زایمان در تمام پیگیری‌های دوران شیردهی، آموزش خانواده‌ها و مشارکت دادن همسر در جلسات مشاوره‌ای و همچنین ایجاد فضاهای حمایتگر مانند اتاق‌های مادر و کودک در محیط‌های کاری و عمومی در این زمینه موثر هستند.

وی اضافه کرد: حمایت از مادر، نه یک اقدام انسان‌دوستانه، بلکه یک سرمایه‌گاری ضروری برای سلامت نسل آینده است.