خودروهای شوتی که زمانی نمادی از قاچاق خرد در جاده‌ها بودند، امروز به پدیده‌ای چندوجهی تبدیل شده‌اند.

خبرگزاری مهر؛ گروه جامعه، صدای ترمز، عبور با سرعت سرسام‌آور، خودرویی که با بار سنگین در جاده می‌تازد و راننده‌ای که برای فرار از تعقیب حاضر است هر قانون و خطری را پشت سر بگذارد؛ این تصویری است که طی سال‌های اخیر از «شوتی‌ها» در جاده‌های کشور شکل گرفته است. پدیده‌ای که دیگر نمی‌توان آن را صرفاً یک تخلف رانندگی یا قاچاق خرد دانست و امروز به یکی از چالش‌های همزمان ترافیکی، اقتصادی، اجتماعی و امنیتی کشور تبدیل شده است.

خودروهای شوتی، خودروهای سواری هستند که عمدتاً برای جابه‌جایی کالاهای قاچاق یا انتقال غیرقانونی افراد به کار گرفته می‌شوند. رانندگان این خودروها که به «شوتی‌سوار» معروف‌اند، معمولاً برای فرار از مأموران با سرعت‌های بسیار بالا حرکت می‌کنند و در جریان تعقیب و گریز، تخلفات متعددی مانند سرعت غیرمجاز، تغییر مسیرهای خطرناک و بی‌توجهی به مقررات رانندگی مرتکب می‌شوند.

اما ماجرا تنها به چند تخلف رانندگی ختم نمی‌شود. پوشاک، لوازم خانگی، سیگار و دیگر کالاهای قاچاق تنها بخشی از محموله‌هایی هستند که با این خودروها جابه‌جا می‌شوند؛ سوخت، مواد مخدر، سلاح و حتی انسان نیز در مواردی در زمره محموله‌های این شبکه قرار می‌گیرند.
فعالیت خودروهای شوتی در سال‌های اخیر به پدیده‌ای چندوجهی تبدیل شده است؛ پدیده‌ای که آثار آن را می‌توان همزمان در جاده‌ها، اقتصاد، بازار کار، امنیت و حتی نگرش بخشی از جامعه نسبت به قانون مشاهده کرد.

سردار حسین رحیمی، رئیس پلیس امنیت اقتصادی فراجا، شوتی‌ها را یک «پدیده چندوجهی» دانسته است؛ تعبیری که نشان می‌دهد برخورد با این خودروها صرفاً با توقیف وسیله نقلیه یا دستگیری راننده پایان نمی‌یابد.

در واقع، خودروی شوتی معمولاً آخرین حلقه زنجیره‌ای است که از قاچاق آغاز می‌شود و تا انتقال کالا در جاده‌ها ادامه پیدا می‌کند. بنابراین، برخورد با راننده بدون شناسایی صاحبان اصلی محموله و شبکه‌های سازمان‌دهنده قاچاق، نمی‌تواند به تنهایی این چرخه را متوقف کند.

قربانیانی که شوتی‌سوار نیستند

مرگبارترین وجه این پدیده را باید در جاده‌ها جست‌وجو کرد؛ جایی که یک تصمیم چندثانیه‌ای از سوی راننده شوتی می‌تواند زندگی چندین خانواده را برای همیشه تغییر دهد.
بر اساس آمار اعلام‌شده از سوی مسئولان انتظامی، در شش ماهه نخست سال۱۴۰۳، خودروهای شوتی منشأ بیش از ۱۷۷ تصادف فوتی بوده‌اند؛ حوادثی که ۲۶۹ کشته بر جای گذاشته است. در همین مدت بیش از ۱۸۶ تصادف جرحی نیز ثبت شده که حاصل آن ۳۲۳ مجروح و مصدوم بوده است. در بازه‌ای دیگر نیز آمار حوادث مرتبط با این خودروها ۳۵۸ کشته و ۵۱۳ مصدوم اعلام شده است.

وی در نشست خبری اخیر خود که در ماه جاری برگزار شد راجع به این خودروها گفت :برای مقابله با خودروهای شوتی قرارگاه ویژه‌ای در پلیس مبارزه با قاچاق کالا و ارز تشکیل شده و در چهار ماه نخست امسال بیش از هزار دستگاه خودروی شوتی توقیف شده است.

شوتی‌ها؛ از قاچاق کالا تا تهدید جان مردم در جاده‌ها