هر چند بیماری‌های قلبی – عروقی مانند فشار خون بالا و سکته‌های قلبی و مغزی، از اصلی‌ترین عوامل مرگ‌ومیر شناخته می‌شوند اما این عوارض در پی عواملی ایجاد می‌شوند که معمولا قابل اصلاح هستند؛ به این دلیل است که متخصصان بر تغییر سبک زندگی از جمله اصلاح الگوی غذایی و کاهش وزن و افزایش تحرک در سلامت قلب و عروق تاکید می‌کنند. 

زهرا باقری کارشناس ارشد گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت خوزستان در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به ۲۹ سپتامبر روز جهانی قلب (۷ مهرماه) و شعار امسال «قلبت را برای اقدام به کار بگیر»، اظهار کرد: تنها دانستن خطرهای بیماری‌های قلبی - عروقی کافی نیست بلکه انتقال از مرحله آگاهی به مرحله عمل و تغییر عادت‌های روزمره، تنها راه مقابله با این تهدید بزرگ است.

وی افزود: بیماری‌های قلبی - عروقی، از جمله فشار خون بالا و سکته‌های قلبی و مغزی، همچنان یکی از اصلی‌ترین عوامل مرگ‌ومیر در جهان و ایران شناخته می‌شوند. با این حال، متخصصان تأکید دارند بخش بزرگی از این عوارض، ناشی از عوامل قابل اصلاح مانند تغذیه نامناسب، فعالیت بدنی کم و مصرف دخانیات است.

باقری ادامه داد: فشار خون بالا که معمولا بدون علامت بروز می‌کند، عامل اصلی بروز سکته‌های قلبی، مغزی و نارسایی کلیه است. طبق آمارهای جهانی، حدود یک‌سوم بزرگسالان از این مشکل رنج می‌برند. برای کنترل این فشار مرگبار، کاهش مصرف نمک به کمتر از ۵ گرم در روز یعنی تقریبا یک قاشق چای‌خوری و جایگزینی آن با سبزی‌های معطر مانند نعنا و ریحان، از اقدامات حیاتی است.

توصیه‌های تغذیه‌ای برای محافظت از قلب 

کارشناس ارشد گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت خوزستان ادامه داد: برای اینکه بتوانیم شعار امسال را در زندگی واقعی اجرا کنیم، تغییر در الگوی غذایی نباید صرفا یک تصمیم موقت باشد. 

وی گفت: حذف روغن‌های حیوانی مانند کره و پیه و استفاده از روغن‌های گیاهی سالم مانند روغن زیتون. همچنین توصیه می‌شود پوست مرغ پیش از پخت جدا شود. مصرف روزانه سبزی‌ها، میوه‌های تازه و غلات کامل مانند نان تهیه‌شده با آرد سبوس‌دار یا آرد کامل برای تنظیم کلسترول و فشار خون ضروری است.

باقری گفت: کنترل نمک و مواد غذایی فرآوری‌شده و پرهیز از مصرف تنقلات پرنمک مانند چیپس و پفک و غذاهای صنعتی مانند سوسیس و کالباس که دشمن شماره یک قلب هستند، باید رعایت شود. 

وی با تاکید بر انتخاب پروتئین‌های سالم ادامه داد: توصیه می‌شود گوشت قرمز پرچرب با ماهی، مرغ بدون پوست و حبوبات جایگزین شود. 

نقش وزن و تحرک در سلامت عروق 

کارشناس ارشد گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت خوزستان عنوان کرد: اضافه وزن و چاقی شکمی، فشار مضاعفی بر قلب وارد می‌کند. کاهش اندک وزن می‌تواند سطح کلسترول و قند خون را بهبود بخشد. انجام حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی متوسط در هفته مانند پیاده‌روی تند، در کنار مدیریت استرس، از مهم‌ترین ارکان برای داشتن یک قلب تپنده و سالم است.

وی اضافه کرد: در روز جهانی قلب، یک تصمیم کوچک اما پایدار برای اصلاح سبک زندگی خود بگیریم زیرا سلامت قلب، نتیجه مجموعه‌ای از اقدامات کوچک و مستمر است.