عدم آشنایی مردم نسبت به محیط زیست و نحوه ی حفاظت از آن از عمده نابسامانی ها موجود در وضعیت کنونی محیط زیست است.

خوزنا_حدیث کریمی؛ ابوذر قلاوند بزرگی متولد 1362 شهرستان اندیشمک، دراستان خوزستان است ، وی به واسطه قرار گرفتن در محیطی جغرافیایی شمال خوزستان که علیرغم وجود زیست بوم های بکر و سرشار از گونه های گیاهی- درختی و جانوری و همچنین وفور منابع سطحی آب و خاک و زیر زمینی نفت و گاز ، از طرفی هجوم بی امان و غارتگر کج رفتارهایی نظیر اسراف، تخریب، بی توجهی و بی مسئولیتی نسبت به مراقبت از آنها برای سپردن به دست آیندگان، این مسیر را بهتر و پسندیده تر دانست و برگزید....

گفتگویی با آقای قلاوند داشتیم که باهم آن را می خوانیم .

از چه سالی فعالیت زیست محیطی خودتان را شروع کرده اید و الان در چه مرحله ای هستید؟
از سال 1392 اقدام به فعالیت عمومی در حوزه پاکسازی، حفظ و نگهداری از طبیعت کردیم که خوشبختانه در سال 1395 موفق شدیم «انجمن دیده بان زاگرس اندیمشک» را به ثبت برسانیم تا بتوانیم به صورت رسمی، قانونی و شناسنامه دار در سطح شهرستان به فعالیت بپردازیم.

هدف تان از ورود به فعالیت زیست محیطی چه بود؟
بله، بنظرمان مهمترین کاری که ما توانستیم انجام دهیم قبل از هر چیزی حساس کردن ذهن شهروندان از طریق گذاشتن علامت سوال های بی شماری جلوی رفتارهای غیرمسئولانه، مخرب و اسرافی جامعه با محیط زیست و منابع پایان پذیر بود که خوشبختانه با اقبال عمومی مواجه شد و در ترقیب شهروندان به توجه به محیط و تغییر نگرش آنها و بعضا همراهی و همکاری با ما بسیار کارساز نشان داد.

فکر می کنید چه انداز موفق بوده اید؟
به همت یکایک اعضای انجمن بر آنیم تا خواست و آرزوی ذهنی و بالقوه صیانت و حفاظت از محیط زیست را در شهروندان به فعل و عرصه ی ظهور و قابل دید تبدیل کنیم و نیک میدانیم که راهی سخت و زمانبر است و نیاز به تزریق اندیشه و راهکارهای نوین و اراده های خستگی ناپذیر دارد که در این مسیر ، خود را در آغاز راه میدانیم.

مهمترین فعالیت های که در راستای حفظ محیط زیست انجام داده اید، چیست؟
قبل از هر چیز، اقدام عملی و موثر در ترویج همگرایی و توجه به محیط زیست است این امر از طریق برگزاری تورهای کوهنوردی، تهیه نهال و شرکت در تورهای درختکاری، جمع آوری زباله از مکانهای عمومی مثل پارکهای سطح شهر و محیطهای گردشگری و طبیعی، برگزاری همایشهای مردمی برای ترغیب استفاده از دوچرخه ، برگزاری کارگاههای توجیهی جهت آشنایی شهروندان با چگونگی مراقبت از محیط زیست و بازیافت و بهره وری از اجسام و ابزار مستهلک و دور ریختنی، ترویج استفاده از کیسه های گیاهی و پارچه ای بجای کیسه های پلاستیکی با حضور در بین مردم و تهیه و پخش کیسه های پارچه ای بصورت نمادین و گفتگو با شهروندان در این خصوص، ممانعت از تخریب محیط از طریق مشارکت در اطفاء حریق جنگلهای بلوط شمال شهرستان که مرز میان استان خوزستان و لرستان است، تشکیل کمپین هایی برای آبیاری درختان و نهال هایی که در معرض خشکی قرار گرفته بودند، عشق به طبیعت، بی تکلفی و بی پیرایه گی در اندیشه و عمل و حس جمع گرایی و عملگرا بودن مواردی است که تاکنون ما را در کنار هم نگه داشته و به این مرحله رسانده است.

تاکنون شده است که جلوی کارتان بگیرید و در حال حاضر چه چیزی باعث شده که تا به این مرحله برسید؟
نه خوشبختانه تاکنون چنین اتفاقی نیفتاده است اما در بعضی مواقع که به حمایت و پشتیبانی گرم مسئولان شهرستان نیاز داشته ایم،ولی متاسفانه شاهد بی تفاوتی و سردمزاجی هایی بوده ایم که از مسئولان امر بسیار بعید و دور از ذهن بوده است. اما هرگز تاثیر و تغییری در اراده و اهداف ما ایجاد نکرده است. همانطور که می دانید رابطه ی سمن ها با مسئولان رابطه ای یاریگرانه و ارشادی است. اگر مسئولان با آغوش باز پذیرای نظرات و فعالیت های سمن ها باشند خروجی آن به نفع مسئولان، مردم و محیط زیست است.

نظرتان راجع به کتابی تحت عنوان انسان و محیط زیست آموزش و پرورش به دروس دانش آموزان اضافه شده، چیست؟
وجود چنین کتابی بسیار لازم و مورد نیاز است. اگر می خواهیم حفاظت از محیط زیست فراگیر و به فرهنگ تبدیل شود باید از دانش آموزان شروع کرد و چه چیزی بهتر از اینکه از طریق کلاس درس و پایه ی دبستان آغاز شود. البته شایسته و بایسته است که این کتاب توسط نویسندگان و استادان خبره و دانشگاهی، فعال در عرصه ی محیط زیست با کمک از عکاسان و نقاشان مشهور نوشته و تدوین شود تا کودکان جذب آن شوند.

چه میزان این کتاب می تواند در حفظ محیط زیست در نسل های بعدی ما تاثیر داشته باشد؟
این کتاب در آشنایی کودکان با محیط زیست بسیار موثر است. زیرا همراه با رشد ذهنی و فیزیکی کودکان طریقه ی مواجهه، استفاده و نحوه ی حفاظت از محیط زیست به کودکان یاد داده میشود اینکار باعث میشود در اینده ای نه چندان دور که حفاظت از محیط زیست به صورت خصلت و رفتاری درونی شده تبدیل شود و این راهی مناسب برای ترویج فرهنگ استفاده ی بهینه و مراقبت از محیط زیست است.
بزرگترین خطایی که باعث شده محیط زیست به این حال بیفتد، چیست؟
یک عامل به تنهایی نمی تواند به عنوان خطا در نظر گرفته شود اما مواردی چون حس مفرط مصرف گرایی به جای تولید و باز آفرینی، بی توجهی شهروندان نسبت به محیط زیست به عنوان یک مسئولیت و تکلیف رواج فرهنگ توسعه بی آنکه اندیشه های مراقبتی از منابع پایان پذیر و محیط زیست در آن لحاظ شده باشد. تخریب منابع و محیط زیست به بهانه ی توسعه و تولید و افزایش ثروت ضعف و عدم قانون های متناسب با رفتارهای مخرب جامعه در خصوص محیط زیست، عدم آشنایی اقشار جامعه در خصوص پایان پذیر بودن منابع و زیست بومها، اما نظر نهایی ما که عمده ی نابسامانی ها از آن نشات می گیرد همان عدم آشنایی مردم نسبت به محیط زیست و نحوه ی حفاظت از آن است.

آیا امیدی هست که وضعیت بحرانی اکنون بحرانی تر نشود؟ راه کار از دیدگاه شما چیست؟
بلکه هیچ امری بدون علت نیست و شناخت علتها و یافتن راههای متناسب با برخورد با امور بهترین راهکار هستند.
بهترین راه تبدیل شدن ایده ی حفاظت از محیط زیست به عنوان خواستی عمومی، ضروری و قابل پیگیری، اقدام عملی و مسئولانه ی مسئولین نظام و دولتمردان در تغییر قانون های مخرب و ضد محیط زیستی و تدوین قوانین متناسب با این خواست عمومی و اراده ی لازم به عنوان ضمانت اجرایی آن در این صورت می توان به بقاء و سلامت محیط زیست امیدوار بود.
در پایان اینکه دامن طبیعت، دامن پرمهر مادر است؛ خود را از آن محروم نسازیم. چرا که آیندگان ما نیازمند این طیبعت اند باید همان گوهر گران بهایی از آن مراقبت و نگهداری کنیم.