با توجه به این که وضعیت آب و هوای استان خوزستان بحرانی است، در نقطه صفر مرزی حیوانات بسیار زیبایی در حال زندگی هستند که متاسفانه در گمنامی به سر می برند....

خوزنا_حدیث کریمی_این روزها شتاب توسعه و پیشرفت بشری تغییر بسیاری را در جای جای محیط زیست کره زمین به وجود آورده است. در استان خوزستان نیز به واسطه ی تغییر کاربری زیست گاه ها که بیشتر در قالب توسعه کشاورزی از بین رفته اند محیط زیست این استان را با چالش های بزرگی مواجه کرده است که از جمله آن ها می توان به سدسازی های گسترده و البته غیر اصولی اشاره کرد به طوری که به واسطه این فرآیند، آب رودخانه ها که به تالاب ها و دریاچه ها سرازیر می شد با کاهش شدیدی مواجه شد.

این موارد به گونه ای هستند که با هدایت پساب های خطرناک کشاورزی، صنعتی و همچنین فاضلاب شهرها به تالاب های خشک، آن ها را فقط به چشم یک محل تجمع زباله نگاه می کنند.

این داستان متاسفانه اکنون با طرح های به ظاهر ملی تقریبا تمام حیات وحش را در معرض خطر جدی قرار داده است و وزارت نفت ‌در هرجایی شروع به فعالیت می کند.

از این ها که بگذریم به منطقه شن زار ها و تپه  ماهورهای بستان که حاوی تعداد انگشت شمار آهو است؛ می رسیم که اکنون با ورود گروه های لرزه نگاری و اکتشاف نفت همانند یک شهرک صنعتی شده؛ و حیات وحش زخم دیده آن دچار آوارگی و سردرگمی شده است.

با توجه به این که وضعیت آب و هوای استان خوزستان بحرانی است، در نقطه صفر مرزی حیوانات بسیار زیبایی در حال زندگی هستند که متاسفانه در گمنامی به سر می برند. این منطقه حفاظت شده به نام «میشداغ» است که در غرب استان خوزستان به وسعت ۵۴ هزار و ۳۶۳ هکتار در حد فاصل شهرهای «بستان»، «الوان» و در مرز دو شهرستان دشت «آزادگان» و «شوش» واقع شده است و شامل رشته کوه های کم ارتفاع «میشداغ» و «الله اکبر» است و از سوی دیگر تا نزدیکی «مرز ایران» و «عراق» کشیده می شود.

*شکار و کانال آب سازمان آب و برق خوزستان بلای جان آهوها است

یکی از اهالی شهرستان دشت آزادگان در گفت و گو با خبرنگار خوزنا در ارتباط با تعداد گونه آهوی میشداغ، اظهار می کند: تعداد آهوها به حدی بود که تا استان ایلام و عراق می رسید اما در حال حاضر طبق آمار محیط زیست به 30 راس  رسیده است که بیشتر بر اثر شکار و جان دادن در کانال آب سازمان آب و برق خوزستان از بین می روند.

الهام لطیفی با اشاره به اینکه فطرت این آهو وحشی جالب است و همچنین در ماسه ها و کوه ها زندگی می کند ادامه می دهد: محیط زیست منطقه حفاظت شده برای آنها ایجاد کرده است اما برای این اقدام کافی نبوده و مرگ و میر این آهوها همچنان ادامه دارد.

این شهروند دشت می افزاید: مردم این منطقه معتقدند هر کسی این گونه ی آهوی را شکار کند، خداوند او را  به جزای عملش می رساند.

لطیفی در پایان می گوید: مردم منطقه به خاطر زیبایی بسیار زیاد این حیوان، عاشقش هستند و این موضوع اهمیت این گونه را در منطقه برای مردم بالا برده و ترس مردم از این است که به علت نبود آب و تغییر اقلیم به عراق مهاجرت کنند.

*گونه ای نادر در دشت آزادگان*

یک فعال محیط زیست در گفت وگو با خبرنگار خوزنا با اشاره به اینکه منطقه «جبل میشداخ» در شهرستان دشت آزادگان در نقطه صفر مرزی استان خوزستان با کشور عراق واقع است، عنوان می کند: گونه بسیار زیبا و منحصر به فردی از«آهو غزال ریم»در این منطقه زندگی می کند که تغذیه«آهو غزال ریم» از قدیم «گیاه گوشبره» بوده و این گیاه برای ماندگار کردن آهو و جلوگیری از آواره شدن آن به خاک عراق از اهمیت بالایی برخوردار است.

*عدم بررسی ژنتیک آهو غزال ریم*

عبیات ادامه دهد: طرحی بدون هزینه از سوی فعالان محیط زیست و دوستداران در نوار مرزی از سمت طیب عراق انجام شد که آهو به زیست گاه قبلی وطن عزیزمان ایران بازگشتند، اما متاسفانه این گونه ی ناب غزال ریم به لحاظ ژنیتکی بررسی نشده است.

وی می افزاید:  این گونه نادر، ظریف و پر سرعت برخلاف آهوهای دیگر  گردن صاف و گواترش پیدا نیست.

این فعال محیط زیست عنوان می کند: این آهوی نادر در بین النهرین میشداغ تا دشت عباس ایلام و عراق قلمرو دارد.

*عدم اجرایی وعده ها از سوی مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان*

عبیات ضمن گله مندی از مدیر کل محیط زیست استان خوزستان عنوان می کند: احمدرضا لاهیجان زاده رییس فعلی سازمان حفاظت محیط زیست استان خوزستان چند بار وعده و قول بررسی ژنتیکی این گونه را دادند اما تا به امروز هیچ اقدامی نکردند.

*شکار و غرق شدن در کانال آب *

او با اشاره به عدم امنیت این گونه آهو اظهار می کند: این گونه نادر به خصوص در منطقه میشداغ امنیت ندارد و همواره یا شکار شده یا در کانال آب رسانی پای پل غرق می شوند؛ این کانال آب رسانی الغدیر از میان زیست گاه آهوان منطقه به دلیل تردد به منظور تغذیه، چرا و ترسانده شدن توسط افراد مختلف وشکارچیان، حین فرار در داخل بتونی افتاده وغرق می شوند.

*طعمه شدن آهو ریم*

 عبیات با تاکید بر این مسئله که حدود پنج سال این رویه تکرار می شود، عنوان می کند: متاسفانه سازمان محیط زیست این مشکل را از طریق قانون حل نکرده و کانال وزارت نیرو ایمن سازی نشده و همچنین از سال های ۹۵ تا به حال این آهوی نادر به علت کمبود آب و امنیت تغییر اقلیم کرده و طعمه شکارچیان ایرانی و عراقی می شود.

*کلانتری توجه کند*

این فعال محیط زیست ضمن ابراز امیداوری می گوید: امیدوارم آقای کلانتری ریاست سازمان محیط زیست کشور و معاون رییس جمهور توجه خاصی به این منطقه محروم و گونه نادر«غزال ریم میشداغ» داشته باشد.

او به صراحت اعلام می کند:  به عنوان فعال محیط زیست خوزستانی از مدیریت محیط زیست خوزستان گله مندم که این مقام مسئول تنها به فعالان محیط زیست وعده می دهند؛ اما عمل نمی کنند.

*چهار سال پیش بررسی ژنتیک کلید خورد*

مدیرکل محیط زیست خوزستان در پاسخ به این سئوال که آیا ژنتیک آهو میشداغ صورت گرفته است یا خیر، با اشاره به اینکه از چهار سال گذشته این موضوع عنوان شده است ، اظهار می کند: مطالعه این موضوع که آیا بین این آهوها و سایر آهوهای کشور تفاوت وجود دارد یا خیر، طی 2سال اخیر در مرکز ذخایر ژنتیکی این اداره کل شروع شده، با توجه به مواردی که برسر راه بوده از جمله هزینه های این کار، در خود آزمایشگاه اداره محیط زیست این کار انجام شد.

احمدرضا لاهیجان زاده ادامه می دهد: از ابتدای این جریان، رئیس منطقه ای میشداغ اقدام به نمونه برداری باتوجه به روش های استاندار مورد نظر انجام داده و به این آزمایشگاه آوردند. سپس مراحل آزمایش انجام گرفت.

او می افزاید: با توجه به اینکه تمامی دستگاه های مطالعاتی مورد نیاز این آزمایش در اداره کل وجود داشت و همچنین با همکاری آزمایشگاه بیوتکنولوژی با سرپرستی دکتر رعایایی در دانشگاه شهید چمران ، توانستیم به صورت قطعی انجام دهیم.

*براساس مطالعات گونه های دیگر این گونه بررسی شد  

این مقام مسئول تصریح می کند:  در حال حاضر کارهای نهایی مطالعه آن از جمله نوشتن و ارسال آن به مجله علمی و پژوهشی انجام شده و در مراحل داوری است. این مطالعه بر اساس مطالعات اساتید برجسته کشور از جمله آقایان دکتر همامی، رضایی، ضیایی و دیگر اساتید برجسته کشور که قبلا بر روی گونه های دیگر آهو در سطح کشور انجام داده اند، صورت گرفت.

*سال گذشته در NCBI کد ژنتیکی آهوی میش داغ به نام سازمان حفاظت محیط زیست ایران ثبت شد

مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان با بیان اینکه در «NCBI »کد «ژنتیکی آهوی میش داغ»با نام سازمان حفاظت محیط زیست، ایران در سال 96 ثبت شده است. اضافه می کند: علت اینکه آن را انتشار نداده ایم این است که تا کنون مراحل داوری آن به پایان نرسیده و پس از انجام، نتایج این مطالعه اعلام می شود.

امیدواریم هرچه سریع تر این موضوع به صورت رسمی از سوی نشریات جهانی و کشور انتشار یابد تا شاهد رفع دغدغه فعالان محیط زیست استان خوزستان باشیم.